![\"\u017ar\u00f3d\u0142o:](\"http:\/\/grafik.rp.pl\/g4a\/502574,189752,9.jpg\")
RYS. JANUSZ MAYK MAJEWSKI<\/p><\/div>\n
Od 18 do 25 sierpnia Pary\u017c obchodzi\u0142 60. rocznic\u0119 zwyci\u0119skiego powstania przeciw Niemcom. Na 60. rocznic\u0119 warszawskiego powstania nie przyjecha\u0142 z Pary\u017ca nikt, bo podobno ca\u0142y rz\u0105d francuski poszed\u0142 na urlop. Natomiast dziennik „Le Figaro” uczci\u0142 warszawsk\u0105 rocznic\u0119 komentarzem pana Ryma Ayadata o walecznych \u017bydach w getcie, podrywaj\u0105cych si\u0119 do ponownej walki po kl\u0119sce w kwietniu 1943 roku. <\/strong><\/p>\n Poniewa\u017c za\u015b w sprostowaniu dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej pomiesza\u0142 on ju\u017c histori\u0119 do cna, a bzdury te na\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 na wcze\u015bniejsze po\u0142ajanki sp\u00f3\u017anionego Napoleonidy fukaj\u0105cego na Polak\u00f3w, i\u017cby siedzieli cicho i s\u0142uchali starszych, w polskiej opinii zacz\u0119\u0142o szumie\u0107, \u017ce masoni i cykli\u015bci spiskuj\u0105 w celu upokorzenia nieszcz\u0119snej Polski. Po odwiedzeniu paryskich ulic i urz\u0119d\u00f3w w ci\u0105gu ubieg\u0142ych tygodni donosz\u0119 jednak, i\u017c nie by\u0142o mowy o \u017cadnym spisku. B\u0119dzie natomiast mowa o g\u0142\u0119bokiej ignorancji, o resztkach zranionej dumy imperialnej i o czym\u015b bardzo wstydliwym w historii Francuz\u00f3w.<\/p>\n Poniewa\u017c za\u015b \u017cywi\u0119 szczery podziw dla ich wielkiej kultury i dla klarownej logiki francuszczyzny, przeto nie w\u00f3d\u017a mnie na pokuszenie, ojc\u00f3w moich Dobry Bo\u017ce, i\u017cbym mia\u0142 pomiesza\u0107 obiektywne fakty z subiektywnymi ludzkimi opiniami, od kt\u00f3rych sam nie jestem wolny.<\/p>\n <\/p>\n Powsta\u0144cze fakty<\/b><\/p>\n <\/b>Warszawska Wola ju\u017c kona\u0142a, pokryta dziesi\u0105tkami tysi\u0119cy cia\u0142 rozstrzelanych lub \u017cywcem spalonych, broni\u0142 si\u0119 jeszcze pa\u0142acyk Michla, gdy Pary\u017c gotowa\u0142 si\u0119 do swego powstania. Trzy wielkie centrale zwi\u0105zkowe, w tym komunistyczna CGT, organizowa\u0142y demonstracje. Francuscy policjanci, dotychczas zbrojne rami\u0119 kolaboracyjnego rz\u0105du Vichy, zaczynali si\u0119 waha\u0107 – do Pary\u017ca zbli\u017ca\u0142a si\u0119 ju\u017c kolumna ameryka\u0144skich wojsk pancernych. Ulicami miasta przeje\u017cd\u017ca\u0142y od czasu do czasu w demonstracji si\u0142y pojedyncze czo\u0142gi niemieckie. 20-tysi\u0119czny garnizon mia\u0142 w swym wyposa\u017ceniu ponad 60 czo\u0142g\u00f3w, w tym 20 pot\u0119\u017cnych tygrys\u00f3w i panter.<\/p>\n 9 sierpnia przybywa wierny genera\u0142 Hitlera, wcze\u015bniejszy zdobywca Sewastopola, Dietrich von Choltitz z nominacj\u0105 na komendanta Wielkiego Pary\u017ca. 18 sierpnia dow\u00f3dca paryskiego okr\u0119gu ruchu oporu pu\u0142kownik Rol-Tanguy (odpowiednik naszego pu\u0142kownika „Montera”) ka\u017ce rozlepi\u0107 na ulicach kr\u00f3tk\u0105 odezw\u0119 genera\u0142a de Gaulle’a z Londynu – apel mobilizuj\u0105cy pary\u017can do powstania. Jednocze\u015bnie rozrzucane s\u0105 ulotki przepraszaj\u0105ce mieszka\u0144c\u00f3w miasta za pewne zak\u0142\u00f3cenia w ich \u017cyciu codziennym („g\u00e9ner les habitudes de la population”), spowodowane dzia\u0142alno\u015bci\u0105 powsta\u0144c\u00f3w. To nie kpiny, w gablocie muzeum czyta\u0142em t\u0119 ulotk\u0119, jak r\u00f3wnie\u017c inn\u0105, wzywaj\u0105c\u0105 do podpi\u0142owywania pni drzew na g\u0142\u00f3wnych ulicach wielkiego miasta w nadziei na powstrzymanie czo\u0142g\u00f3w przeciwnika.<\/p>\n Mi\u0119dzy 19 a 21 rozpoczynaj\u0105 si\u0119 dzia\u0142ania powsta\u0144cze. Paryscy junacy nie maj\u0105 broni, jednak ciosami pi\u0119\u015bci („avec coups de mains”) toruj\u0105 sobie drog\u0119 do arsena\u0142\u00f3w i wychodz\u0105 z nich ju\u017c uzbrojeni (czytaj, jak si\u0119 walczy, Powsta\u0144cze Warszawski!). Pary\u017c pokrywa si\u0119 sieci\u0105 barykad, niekt\u00f3re z nich przyozdobione portretami Hitlera, Himmlera, G\u00f6ringa, w nadziei (to s\u0105 s\u0142owa z \u00f3wczesnych \u017ar\u00f3de\u0142 paryskich), i\u017c zdezorientowani Niemcy nie b\u0119d\u0105 strzela\u0107 do swych przyw\u00f3dc\u00f3w. A Niemcy rzadko strzelaj\u0105, cho\u0107 w pierwszym starciu trac\u0105, wed\u0142ug komunikatu Ruchu Oporu, dw\u00f3ch zabitych, dw\u00f3ch rannych i trzech je\u0144c\u00f3w. W tej\u017ce utarczce pada trzech rannych Francuz\u00f3w, a nast\u0119pnego dnia jeden pomy\u0142kowo zastrzelony gazeciarz. 19 sierpnia von Choltitz otrzymuje rozkaz Hitlera, aby broni\u0107 Pary\u017ca do ostatniej kropli krwi, a po st\u0142umieniu powstania wysadzi\u0107 mosty na Sekwanie i zr\u00f3wna\u0107 miasto z ziemi\u0105. W Warszawie kona ju\u017c Star\u00f3wka, gdy 24 i 25 sierpnia w Pary\u017cu wybucha prawdziwa strzelanina i padaj\u0105 trupy, na przedmie\u015bciach za\u015b staj\u0105 dywizje ameryka\u0144skie i szybko podci\u0105gni\u0119ta na front jedyna dywizja pancerna Wolnych Francuz\u00f3w, dowodzona przez genera\u0142a o nieposzlakowanej opinii i skomplikowanym nazwisku: Jean-Philippe de Hauteclocque Leclerc. Wolnym Francuzom pozwolono zdoby\u0107 Pary\u017c.<\/p>\n Genera\u0142 von Choltitz decyduje w\u00f3wczas, i\u017c w\u0142asne \u017cycie warte jest wi\u0119cej ni\u017c obrona Pary\u017ca. Wraz z ca\u0142ym swym sztabem daje si\u0119 aresztowa\u0107 oddzia\u0142owi powsta\u0144c\u00f3w i doprowadzi\u0107 na dworzec kolejowy Montparnasse, gdzie ma ju\u017c sw\u0105 kwater\u0119 genera\u0142 Leclerc. Po po\u0142udniu 25 sierpnia podpisuje jeden akt kapitulacji i a\u017c dwadzie\u015bcia rozkaz\u00f3w zaprzestania ognia dla ka\u017cdej ze swych dwudziestu jednostek, w tym oddzia\u0142\u00f3w SS. Nast\u0119pnego dnia Hitler degraduje genera\u0142a i skazuje go zaocznie na kar\u0119 \u015bmierci. Powstanie ko\u0144czy si\u0119 sukcesem, genera\u0142 de Gaulle przybywa na plac Gwiazdy (dzi\u015b nosz\u0105cy jego imi\u0119) i spod \u0141uku Triumfalnego prowadzi poch\u00f3d zwyci\u0119stwa. Pary\u017canie, a zw\u0142aszcza pary\u017canki, p\u0142acz\u0105 ze szcz\u0119\u015bcia. Zachowa\u0142y si\u0119 zdj\u0119cia.<\/p>\n Ale ile by\u0142o ofiar?<\/p>\n <\/p>\n Opinie<\/b><\/p>\n <\/b>– No, tego to ci nikt nie powie, bo chcia\u0142by\u015b pozna\u0107 jedn\u0105 z naj\u015bci\u015blej strze\u017conych tajemnic pa\u0144stwowych – m\u00f3wi p\u00f3\u0142 \u017cartem, p\u00f3\u0142 serio m\u0142oda Polka, dobrze osadzona w realiach francuskich. – Przecie\u017c to powstanie by\u0142o wspania\u0142\u0105 inscenizacj\u0105.<\/p>\n Chodzi\u0142o jakoby o to, aby z jak najwi\u0119kszym efektem i najmniejszymi stratami – zgin\u0119\u0142o kilkadziesi\u0105t do kilkuset os\u00f3b – osi\u0105gn\u0105\u0107 sukces, kt\u00f3ry podbudowa\u0142by morale Francuz\u00f3w, nadw\u0105tlone po haniebnie przegranej wojnie 1940 roku, gdy to Francuzi oddali Niemcom do niewoli w ci\u0105gu pi\u0119ciu tygodni jeden milion sze\u015b\u0107set tysi\u0119cy je\u0144c\u00f3w, oraz po kpinach z ich waleczno\u015bci. Jeden z genera\u0142\u00f3w niemieckich szydzi\u0142, i\u017c Francuzi s\u0105 niezwykle trudnym przeciwnikiem: tak pr\u0119dko uciekaj\u0105, i\u017c czo\u0142gami nie mo\u017cna ich dogoni\u0107.<\/p>\n Ja jednak nie wierz\u0119 w sugesti\u0119, i\u017c tylko prezydent republiki zna prawdziw\u0105 liczb\u0119 ofiar powstania paryskiego, rozpoczynam wi\u0119c poszukiwania. Najpierw czytam kopie ulotek i komunikat\u00f3w z dni powstania, kt\u00f3rymi w po\u0142owie sierpnia oblepione by\u0142o centrum Pary\u017ca. Potem id\u0119 dalej.<\/p>\n W Muzeum Jean Moulin, na zapleczu dworca Montparnasse, wyczytuj\u0119, i\u017c by\u0142 okr\u0105g\u0142y tysi\u0105c ofiar, jednak w dalszym ci\u0105gu tekstu widz\u0119 kwalifikator „pendant la guerre”, czyli w ci\u0105gu wojny. A wi\u0119c nie to. Zwracam si\u0119 do m\u0119\u017cczyzny dozoruj\u0105cego wystaw\u0119 powsta\u0144cz\u0105. Ten strzela oczami na boki, staraj\u0105c si\u0119 mnie zby\u0107, wreszcie siada ze zwieszon\u0105 g\u0142ow\u0105: nie wolno mi obja\u015bnia\u0107, m\u00f3wi, ja jestem do pilnowania, niech pan idzie do dyrekcji. Na spotkanie w dyrekcji trzeba um\u00f3wi\u0107 si\u0119 przez telefon, mam szcz\u0119\u015bcie, trafiam na mi\u0142\u0105 rozm\u00f3wczyni\u0119 (nazwisko do wiadomo\u015bci redakcji) w dziale poszukiwa\u0144 i dokumentacji. Nie zna liczby (pracownik dokumentalista w muzeum powstania nie zna liczby ofiar tego\u017c powstania?), m\u00f3wi, abym zadzwoni\u0142 za godzin\u0119. W godzin\u0119 p\u00f3\u017aniej m\u00f3wi mi: „il n’y a aucun chiffre \u00e9xacte” (nie ma dok\u0142adnej liczby), przyjmujemy, \u017ce by\u0142o oko\u0142o 900 ofiar, ale mo\u017ce pan zg\u0142osi si\u0119 do Muzeum Ruchu Oporu, mo\u017ce oni co\u015b wiedz\u0105. Owo muzeum jest poza Pary\u017cem, nie b\u0119d\u0119 \u015bciga\u0142 fantom\u00f3w, tym bardziej \u017ce m\u0142oda Polka \u015bci\u0105ga dla mnie fachowy artyku\u0142, m\u00f3wi\u0105cy o oko\u0142o 500 bojownikach zabitych i oko\u0142o tysi\u0105cu rannych. Do ko\u0144ca jednak nie wiadomo, czy chodzi o samo tylko interesuj\u0105ce mnie powstanie, czy te\u017c o kompilacj\u0119 r\u00f3wnie\u017c p\u00f3\u017aniejszych strat powsta\u0142ych w wyniku bombardowa\u0144 przedmie\u015b\u0107 wyzwolonego Pary\u017ca przez Luftwaffe w dniach nast\u0119pnych. Cierpienia ka\u017cdej ze skrzywdzonych francuskich matek i \u017con by\u0142y jednakie z cierpieniami Polek z tego okresu, lecz po co rozdyma\u0107 liczby i fakty, \u017ceruj\u0105c na ludzkim cierpieniu?<\/p>\n <\/p>\n Fakty<\/b><\/p>\n <\/b>Przez ca\u0142y tydzie\u0144 powstania wychodz\u0105 niezak\u0142\u00f3conym rytmem dzienniki paryskie. Oto niekt\u00f3re tytu\u0142y z pierwszych stron.”Lib\u00e9ration”, 22.08.1944: „Pary\u017c zrywa okowy”. „Combat”, 24.08: „Pary\u017c dzi\u015b walczy po to, by Francja jutro mog\u0142a przem\u00f3wi\u0107 pe\u0142nym g\u0142osem”. „Lib\u00e9ration”, 26.08: „\u015awiat ca\u0142y wita wyzwolenie Pary\u017ca”. „L’Humanit\u00e9”, 27.08: „Kraj odzyskuje swe miejsce po\u015br\u00f3d wielkich mocarstw dzi\u0119ki bohaterstwu ludu francuskiego”.<\/p>\n <\/p>\n Opinie<\/b><\/p>\n <\/b>I chyba o to w\u0142a\u015bnie chodzi\u0142o przyw\u00f3dcom Wolnych Francuz\u00f3w, dotychczas lekcewa\u017conym niemi\u0142osiernie zar\u00f3wno przez sprzymierzonych, jak i przez cz\u0119\u015b\u0107 w\u0142asnego narodu. Przecie\u017c w l\u0105dowaniu w Normandii uczestniczy\u0142o zaledwie 72 Francuz\u00f3w, bo genera\u0142owie Eisenhower i Montgomery podobno zapomnieli zawiadomi\u0107 genera\u0142a de Gaulle’a o terminie \u015bci\u015ble tajnej operacji. My\u015bl\u0119, \u017ce jest to okrutny \u017cart, natomiast prawd\u0105 jest, i\u017c pierwsza jednostka Wolnych Francuz\u00f3w – dywizja pancerna Leclerca – wyl\u0105dowa\u0142a we Francji dopiero 1 sierpnia 1944 roku, czyli w ponad siedem tygodni po l\u0105dowaniu anglosaskich aliant\u00f3w. Wed\u0142ug wieloj\u0119zycznej publikacji Jeana Charlesa Volkmanna, professeur agr\u00e9g\u00e9 d’histoire, pt. „Spojrzenie chronologiczne na histori\u0119 Francji”, w\u0142a\u015bnie tej dywizji, na usilne nalegania de Gaulle’a i za zgod\u0105 ameryka\u0144skich genera\u0142\u00f3w Eisenhowera i Bradleya, pozwolono wkroczy\u0107 pierwszej do bardzo niech\u0119tnie bronionego przez Niemc\u00f3w Pary\u017ca.<\/p>\n Nast\u0119pnego dnia de Gaulle – wcze\u015bniej wy\u015bmiewany w dziennikach paryskich jako piesek salonowy Anglosas\u00f3w, obecnie jednak reprezentuj\u0105cy stron\u0119 zwyci\u0119sk\u0105 – prowadzi\u0142 parad\u0119, a pary\u017canki – rozp\u0142omienione mi\u0142o\u015bci\u0105 francusk\u0105 – wskakiwa\u0142y na czo\u0142gi i podawa\u0142y usta. I tu zaczyna si\u0119 kolejny problem. Przez cztery lata haniebnej wsp\u00f3\u0142pracy rz\u0105du Vichy z hitlerowcami dow\u00f3dztwo Ruchu Oporu mia\u0142o powa\u017cne k\u0142opoty z koniunkturalnym prostytuowaniem si\u0119 wielu pary\u017canek z oficerami niemieckimi. Zachowa\u0142y si\u0119 zdj\u0119cia golenia „na \u0142ys\u0105 pa\u0142\u0119” kobiet na ulicach Pary\u017ca przez ludowy wymiar sprawiedliwo\u015bci. Lecz sprawiedliwo\u015b\u0107 ludowa zacz\u0119\u0142a dzia\u0142a\u0107 dopiero wtedy, gdy by\u0142o to ju\u017c bezpieczne. Przez cztery lata nie dzia\u0142a\u0142a.<\/p>\n I tu dochodzimy do kolejnego b\u00f3lu sumienia Francuz\u00f3w, kt\u00f3ry odbija si\u0119 czkawk\u0105 do dzi\u015b: do roli francuskiej policji. W Polsce dzia\u0142ania granatowej policji by\u0142y nadzorowane przez SS lub gestapo, poniewa\u017c Niemcy nie mieli za grosz zaufania do Polak\u00f3w. We Francji mieli. Pomoc w ludob\u00f3jstwie na francuskiej ludno\u015bci \u017cydowskiej by\u0142a dzie\u0142em francuskich policjant\u00f3w, kt\u00f3rzy dostarczali przypisane liczby \u017byd\u00f3w do poci\u0105g\u00f3w id\u0105cych z Pary\u017ca na wsch\u00f3d. W czasie pobytu w Pary\u017cu dwukrotnie przeje\u017cd\u017ca\u0142em przez przedmie\u015bcie Drancy, gdzie mie\u015bci\u0142 si\u0119 ob\u00f3z koncentracyjny dla dzieci \u017cydowskich. Ich rodzic\u00f3w policja ju\u017c wys\u0142a\u0142a na \u015bmier\u0107, one czeka\u0142y na sw\u0105 kolej. W dzielnicy Montmartre, w kt\u00f3rej mieszka\u0142em, stoi budynek Coll\u00e9ge Roland Dorg\u00e9l\u00e9s, gimnazjum dla ch\u0142opc\u00f3w, a na jego \u015bcianie wisi dzi\u015b skromna tablica g\u0142osz\u0105ca, i\u017c siedmiuset uczni\u00f3w tej szko\u0142y z 18. dzielnicy Pary\u017ca wys\u0142a\u0142y na \u015bmier\u0107 re\u017cim hitlerowski i rz\u0105d Vichy. Lecz to nie re\u017cim hitlerowski, to francuska policja wygarnia\u0142a z mieszka\u0144 18. dzielnicy rodziny \u017cydowskie wraz z dzie\u0107mi – prosto na \u015bmier\u0107. Tablic\u0119 wmurowano w 2003 roku. Przez poprzednie 60 lat sumienie nie bola\u0142o?<\/p>\n Maj\u0105 i Polacy grzechy na sumieniu – nie darmo prezydent Wa\u0142\u0119sa w Izraelu, a prezydent Kwa\u015bniewski w Jedwabnem przepraszali w imieniu polskiego narodu. Lecz przepraszali za zbrodnie pope\u0142nione na \u017bydach przez indywidualnych Polak\u00f3w, nie za zbrodnie systemowe, jakich dopu\u015bcili si\u0119 na \u017bydach Francuzi. Tu tkwi r\u00f3\u017cnica. Poza tym u nas kolaboracja z gestapo ko\u0144czy\u0142a si\u0119 zwykle wyrokiem s\u0105du Pa\u0144stwa Podziemnego i kulk\u0105 w \u0142eb. Inaczej by\u0142o w Pary\u017cu. Tam najpierw poczucie \u015bmieszno\u015bci, potem winy, w po\u0142\u0105czeniu z utrat\u0105 pierwszorz\u0119dnej roli mocarstwowej w \u015bwiecie doprowadzi\u0142y do niezwyk\u0142ej dra\u017cliwo\u015bci i karykaturalnego egocentryzmu Francuz\u00f3w, przynajmniej tych „z g\u00f3rnej p\u00f3\u0142ki”. Nie pr\u00f3bujcie nigdy powiedzie\u0107 dygnitarzowi francuskiemu, i\u017c w czasie, gdy pary\u017canie rozgrywali swe powstanie, w szeregach aliant\u00f3w walczy\u0142o kilkakrotnie wi\u0119cej Polak\u00f3w ni\u017c Francuz\u00f3w! Obrazi si\u0119 \u015bmiertelnie i nie uwierzy.<\/p>\n Przy Polach Elizejskich stoi pomnik genera\u0142a de Gaulle’a, zamaszy\u015bcie krocz\u0105cego w przysz\u0142o\u015b\u0107. Na pomniku napis, kt\u00f3rego kluczowe zdanie przytaczam w polskim t\u0142umaczeniu: „Istnieje \u015bcis\u0142y zwi\u0105zek (…) mi\u0119dzy wielko\u015bci\u0105 Francji a wolno\u015bci\u0105 \u015bwiata”.<\/p>\n S\u0142o\u0144 a sprawa polska to ma\u0142e piwo w por\u00f3wnaniu ze „s\u0142oniem i spraw\u0105 Francji”. Wyposa\u017ceni w znajomo\u015b\u0107 k\u0142opotliwych dla Francji fakt\u00f3w, b\u0105d\u017amy wyrozumiali, gdy nast\u0119pny francuski ignorant zrewolucjonizuje histori\u0119 Polski lub gdy nast\u0119pny Napoleonida znacznie mniejszego ni\u017c de Gaulle formatu zechce si\u0119 publicznie wypowiada\u0107, stawiaj\u0105c Polsk\u0119 do k\u0105ta.-<\/p>\n JERZY JASTRZ\u0118BOWSKI<\/b><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Polacy przepraszali za zbrodnie pope\u0142nione na \u017bydach przez indywidualnych Polak\u00f3w, nie za zbrodnie systemowe, jakich dopu\u015bcili si\u0119 na \u017bydach Francuzi S\u0142o\u0144 a sprawa Francji Od 18 do 25 sierpnia Pary\u017c obchodzi\u0142 60. rocznic\u0119 zwyci\u0119skiego powstania przeciw Niemcom. Na 60. rocznic\u0119 warszawskiego powstania nie przyjecha\u0142 z Pary\u017ca nikt, bo podobno ca\u0142y rz\u0105d francuski poszed\u0142 na […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/175"}],"collection":[{"href":"http:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=175"}],"version-history":[{"count":5,"href":"http:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/175\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":192,"href":"http:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/175\/revisions\/192"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=175"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=175"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=175"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}