{"id":106,"date":"2013-07-17T09:06:12","date_gmt":"2013-07-17T07:06:12","guid":{"rendered":"http:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/?p=106"},"modified":"2013-07-17T09:07:31","modified_gmt":"2013-07-17T07:07:31","slug":"krolewska-naloznica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/?p=106","title":{"rendered":"Kr\u00f3lewska na\u0142o\u017cnica"},"content":{"rendered":"<p><b>HISTORIA NIEZNANA<\/b><\/p>\n<p><b> Kr\u00f3lewska na\u0142o\u017cnica <\/b><\/p>\n<p><b>JERZY JASTRZ\u0118BOWSKI<\/b><\/p>\n<p><b>Ksi\u0105\u017c\u0119 nie odpowiedzia\u0142 na m\u00f3j telefon. Widocznie nie chcia\u0142 rozmawia\u0107 o przodkach. A jest potomkiem kr\u00f3lewskiego b\u0119karta, owocu wielkiej mi\u0142o\u015bci Karola II i aktoreczki Nell Gwyn.<\/b><\/p>\n<div style=\"width: 160px\" class=\"wp-caption alignleft\"><img loading=\"lazy\" title=\"\u017ar\u00f3d\u0142o: Nieznane\" alt=\"\" src=\"http:\/\/grafik.rp.pl\/g4a\/397231,113933,9.jpg\" width=\"150\" height=\"154\" \/><p class=\"wp-caption-text\">\u017ar\u00f3d\u0142o: Nieznane<\/p><\/div>\n<p>W londy\u0144skiej ksi\u0105\u017cce telefonicznej w\u0142a\u015bciciel mieszkania przy St. George&#8217;s Court, G\u0142oucester Road, ukrywa si\u0119 pod jednym z kilku u\u017cywanych przez siebie nazwisk &#8211; M. Burford: 20-75-891-771.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug ksi\u0119gi arystokracji angielskiej (Burke&#8217;s Peerage and Baronetage), pan Murray de Vere Beauclerk, baron Heddington, hrabia Burford, czternasty ksi\u0105\u017c\u0119 St. Albans, jest potomkiem kr\u00f3lewskiego b\u0119karta, zrodzonego z naturalnego zwi\u0105zku przedostatniego Stuarta, Karola II, z ukochan\u0105 Nell Gwyn. Nell znana by\u0142a z tego, \u017ce publicznie, z dum\u0105, przedstawia\u0142a si\u0119 &#8222;Jestem kr\u00f3lewsk\u0105 kurw\u0105&#8221;.<\/p>\n<p>Wcale to \u017ale nie brzmia\u0142o, poniewa\u017c brzydkie dzi\u015b s\u0142owo &#8222;whore&#8221; oznacza\u0142o w\u00f3wczas utrzymank\u0119, jeden stopie\u0144 poni\u017cej metresy. Metresami kr\u00f3l\u00f3w Francji by\u0142y panie de Pompadour i Dubarry, o kt\u00f3rych ka\u017cdy s\u0142ysza\u0142. Nell do stopnia metresy nie awansowa\u0142a, nie by\u0142a pani\u0105 z towarzystwa, natomiast wida\u0107 zas\u0142u\u017cy\u0142a na afekt swego monarchy. Karol II zwierza\u0142 si\u0119 dworzanom, \u017ce codziennie chce mie\u0107 inn\u0105 kobiet\u0119 do \u0142\u00f3\u017cka. Dla Nell czyni\u0142 wyj\u0105tek &#8211; sypia\u0142 z ni\u0105 tygodniami, potem gra\u0142 z ni\u0105 w karty i w pi\u0142k\u0119. I tak przez 16 lat.<\/p>\n<p><b>Pier\u015b na tacy<\/b><\/p>\n<p><b> <\/b>Wed\u0142ug \u017cywej do dzi\u015b legendy londy\u0144skiej Eleonora Gwyn urodzi\u0142a si\u0119 w 1650 roku obok wysypiska w\u0119gla na zapleczu ulicy teatr\u00f3w, Drury Lane. Jej matka, barmanka w tanim burdelu i alkoholiczka, w stanie zamroczenia uton\u0119\u0142a w rzece. Ojciec zmar\u0142 w wi\u0119zieniu za d\u0142ugi. Siostra R\u00f3\u017ca zosta\u0142a zawodow\u0105 prostytutk\u0105, wysz\u0142a za m\u0105\u017c za rabusia drogowego. Nell zosta\u0142a uliczn\u0105 przekupk\u0105 w \u00f3smym roku \u017cycia, w pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej awansowa\u0142a, wzorem matki, do roli barmanki w burdeliku.<\/p>\n<p>Gdy mia\u0142a lat pi\u0119tna\u015bcie, wpuszczono j\u0105 do pobliskiego teatru, jako sprzedawczyni\u0119 pomara\u0144czy, drogich w\u00f3wczas w Anglii owoc\u00f3w. Nell potrafi\u0142a wykorzysta\u0107 sw\u0105 szans\u0119 \u017cyciow\u0105. Znaj\u0105c zalety swego biustu, obna\u017con\u0105 lew\u0105 pier\u015b (prosz\u0119 spojrze\u0107 na rycin\u0119) wyk\u0142ada\u0142a na tac\u0119 obok pomara\u0144czy. Nie by\u0142o m\u0119\u017cczyzny, kawalera lub \u017conatego, kt\u00f3ry nie po\u0142akomi\u0142 si\u0119 na tak podan\u0105 pomara\u0144cz\u0119. W\u015br\u00f3d \u0142akomczuch\u00f3w znalaz\u0142 si\u0119 Charles Hart, czo\u0142owy aktor londy\u0144ski. Nell zosta\u0142a jego kochank\u0105 i, wkr\u00f3tce potem, aktork\u0105.<\/p>\n<p>Wed\u0142ug zapisk\u00f3w jej wsp\u00f3\u0142czesnych (do wielbicieli zalicza\u0142a Samuela Pepysa, autora s\u0142ynnych &#8222;Dziennik\u00f3w&#8221;, jak r\u00f3wnie\u017c pot\u0119gi Royal Navy, oraz dramaturga Johna Drydena) by\u0142a \u015bliczn\u0105 dziewczyn\u0105: drobnej budowy, z delikatnymi d\u0142o\u0144mi i stopami, kasztanowymi w\u0142osami i orzechowego koloru oczami. Wiedzia\u0142a, \u017ce na scenie powinna pokaza\u0107 piersi i uda, lecz nigdy &#8211; rozebra\u0107 si\u0119 do ko\u0144ca. Nie nauczy\u0142a si\u0119 pisa\u0107 i czyta\u0107. Role trzeba by\u0142o czyta\u0107 jej na g\u0142os. Zapami\u0119tywa\u0142a s\u0142owa niemal natychmiast. Po aktorze by\u0142a kochank\u0105 lorda Buckhursta, kt\u00f3ry miesi\u0105cami trzyma\u0142 j\u0105 w swej wiejskiej posiad\u0142o\u015bci, aby tam si\u0119 ni\u0105 cieszy\u0107.<\/p>\n<p>Nigdy nie uwa\u017cano jej za ladacznic\u0119. Wed\u0142ug jej w\u0142asnych s\u0142\u00f3w: &#8222;zawszem by\u0142a kurw\u0105 jednego tylko ch\u0142opa naraz&#8221;. W wieku dziewi\u0119tnastu lat wpad\u0142a w oko kr\u00f3lowi. Wyst\u0119puj\u0105c incognito, zaprosi\u0142 j\u0105 po teatrze do podrz\u0119dnej knajpy na kolacj\u0119. Karczmarz udawa\u0142, \u017ce nie wie, kogo go\u015bci, lecz rachunek za kolacj\u0119 wystawi\u0142 i\u015bcie monarszy. W\u00f3wczas okaza\u0142o si\u0119, \u017ce kr\u00f3l, przyzwyczajony do towarzystwa dworak\u00f3w, nie mia\u0142 przy sobie sakiewki. &#8222;Kie\u0142bie we \u0142bie! (oddsfish &#8211; ulubione odt\u0105d zakl\u0119cie kr\u00f3la) &#8211; wykrzykn\u0119\u0142a ma\u0142a Nell. &#8211; Nigdym jeszcze nie by\u0142a w tak \u017cebraczej kompanii!&#8221; Kr\u00f3l si\u0119 zakocha\u0142.<\/p>\n<p><b>U boku Weso\u0142ego Monarchy<\/b><\/p>\n<p><b> <\/b>Karola II poddani przezywali Weso\u0142ym Monarch\u0105. Jego katolicka \u017cona, portugalska ksi\u0119\u017cniczka Katarzyna de Braganza, bezsilnie patrzy\u0142a na zabawy z trzema oficjalnymi metresami oraz nieoficjaln\u0105 ukochan\u0105. Mia\u0142 z nimi w sumie czterna\u015bcioro dzieci, w tym sze\u015bciu syn\u00f3w. Ka\u017cdemu da\u0142 tytu\u0142 ksi\u0105\u017c\u0119cy i odpowiednie apana\u017ce. Parlament przyzna\u0142 mu kr\u00f3lewszczyzny, daj\u0105ce milion dwie\u015bcie tysi\u0119cy funt\u00f3w rocznego dochodu, lecz kr\u00f3l do ko\u0144ca ton\u0105\u0142 w d\u0142ugach. By\u0142 czo\u0142owym reprezentantem radosnej i rozpustnej epoki Restauracji, epoki odreagowania puryta\u0144skiego ponuractwa Cromwella. Nell r\u00f3wnie\u017c by\u0142a radosna i rozpustna. Lecz kr\u00f3lowi pozosta\u0142a wierna bezwarunkowo a\u017c do \u015bmierci.<\/p>\n<p>Pocz\u0105tkowo by\u0142a zabawk\u0105 do \u0142\u00f3\u017cka, lecz gdy w rok p\u00f3\u017aniej urodzi\u0142a pierwszego syna, Karol II zacz\u0105\u0142 traktowa\u0107 j\u0105 jak zaufan\u0105 przyjaci\u00f3\u0142k\u0119. Urz\u0105dzi\u0142 j\u0105 w eleganckim domu przy alei Pall Mall, wprowadzi\u0142 j\u0105 na zaplecze dworu. Nigdy nie miesza\u0142a si\u0119 w sprawy pa\u0144stwowe, nigdy nie forowa\u0142a u dworu \u017cadnych faworyt\u00f3w na \u017cadne stanowiska. Jej niezmiennym faworytem by\u0142 jej kr\u00f3l. Bola\u0142 j\u0105 jednak fakt, i\u017c ze wzgl\u0119du na pochodzenie nie mog\u0142a bywa\u0107 oficjalnie &#8222;u dworu&#8221;, za\u015b syn ich pozostawa\u0142 nie\u015blubnym, nieusynowionym dzieckiem.<\/p>\n<p>Gdy ch\u0142opczyk mia\u0142 sze\u015b\u0107 lat, kr\u00f3lewski ojciec odwiedzi\u0142 Nell w jej domu. Spyta\u0142 o dziecko. Nell zawo\u0142a\u0142a: &#8222;Chod\u017a no tutaj, b\u0119karcie bez nazwiska, tw\u00f3j w\u0142asny ojciec chcia\u0142by ci wreszcie co\u015b powiedzie\u0107&#8221;. Wstrz\u0105\u015bni\u0119ty tymi s\u0142owami kr\u00f3l nast\u0119pnego dnia podpisa\u0142 akt, nadaj\u0105cy ch\u0142opcu dostojne, z norma\u0144skich czas\u00f3w pochodz\u0105ce, nazwisko Beauclerk, i ustanawiaj\u0105cy go baronem Heddington, hrabi\u0105 Burford, za\u015b wkr\u00f3tce potem &#8211; ksi\u0119ciem St. Albans.<\/p>\n<p>W 1685 roku, w dniu trzydziestych pi\u0105tych urodzin Nell, kr\u00f3la powali\u0142a apopleksja. Nell piel\u0119gnowa\u0142a go a\u017c do ko\u0144ca. Ostatnie s\u0142owa skierowa\u0142 do swego m\u0142odszego brata i nast\u0119pcy tronu, Jakuba: &#8222;Nie pozw\u00f3l biednej Nell g\u0142odowa\u0107&#8221;. Jakub obieca\u0142 i dotrzyma\u0142 s\u0142owa. Po wst\u0105pieniu na tron wyznaczy\u0142 jej wspania\u0142\u0105 pensj\u0119 w wysoko\u015bci 1500 funt\u00f3w szterling\u00f3w rocznie. Dla por\u00f3wnania, w tym samym czasie sekretarz stanu ds. marynarki wojennej, wspomniany Samuel Pepys, pobiera\u0142 jedn\u0105 trzeci\u0105 tej sumy.<\/p>\n<p>Nell nied\u0142ugo si\u0119 ni\u0105 cieszy\u0142a. W dwa lata p\u00f3\u017aniej i j\u0105 powali\u0142 atak apopleksji, jak nazywano w\u00f3wczas wylew krwi do m\u00f3zgu. Sparali\u017cowana, m\u0119czy\u0142a si\u0119 przez osiem miesi\u0119cy. Zmar\u0142a w listopadzie 1687 roku. W ko\u015bciele St. Martin in the Fields (u \u015bw. Marcina w Polu) zachowa\u0142 si\u0119 jej gr\u00f3b. Londy\u0144czycy do dzi\u015b sk\u0142adaj\u0105 na nim kwiaty.<\/p>\n<p><b>Nasza \u0142a\u017ania<\/b><\/p>\n<p><b> <\/b>Polubi\u0142em s\u0142odk\u0105, ma\u0142\u0105 Nell. Stara\u0142em si\u0119 wi\u0119c odnale\u017a\u0107 jej odpowiedniczk\u0119 w naszej historii. Polki te\u017c przecie\u017c bywa\u0142y prze\u015bliczne i mi\u0142e, i te\u017c z \u0142atwo\u015bci\u0105 ulega\u0142y (ulegaj\u0105 do dzi\u015b!) niezwyk\u0142ej magii w\u0142adzy. Za\u015b nasi kr\u00f3lowie &#8211; ho, ho!<\/p>\n<p>Miesi\u0105cami szpera\u0142em w ksi\u0105\u017ckach, pyta\u0142em specjalist\u00f3w &#8211; profesor Mari\u0119 Boguck\u0105 (pisa\u0142a o roli kobiet w historii Polski) i profesora Antoniego M\u0105czaka z Uniwersytetu Warszawskiego. Nie znalaz\u0142em polskiej Nell. Oni te\u017c nie znale\u017ali.<\/p>\n<p>Najbli\u017csza angielskiemu wzorcowi by\u0142aby o dwa pokolenia m\u0142odsza Ania Duval, kt\u00f3ra do historii przesz\u0142a jako Anna Orzelska. Ju\u017c, ju\u017c mia\u0142a znale\u017a\u0107 si\u0119 w \u0142\u00f3\u017cku z Augustem Sasem (jego rodacy zwali go Der Starke &#8211; Mocny i to nie tylko dlatego, \u017ce \u0142ama\u0142 podkowy!), gdy wyda\u0142o si\u0119, \u017ce by\u0142a jego zapomnian\u0105 c\u00f3rk\u0105 z Henryk\u0105 Duval. To dla swej uwielbianej c\u00f3rki, a niedosz\u0142ej kochanki August wybudowa\u0142 Pa\u0142ac B\u0142\u0119kitny w warszawskim Ogrodzie Saskim. Tak wi\u0119c Orzelska odpada.<\/p>\n<p>August Sas mia\u0142 kochanek legion. Najs\u0142ynniejsz\u0105 z nich, bo rozs\u0142awion\u0105 przez Kraszewskiego, by\u0142a oczywi\u015bcie Anna Constanze, kt\u00f3r\u0105 kr\u00f3l uczyni\u0142 hrabin\u0105 Cosel, potem wsadzi\u0142 do wi\u0119zienia. Odpada pod ka\u017cdym wzgl\u0119dem: by\u0142a cudzoziemsk\u0105 metres\u0105, miesza\u0142a si\u0119 do rz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n<p>Jan Sobieski by\u0142 typem m\u0119skiej Penelopy. Nawet spod Wiednia s\u0142a\u0142 t\u0119skne listy do Marysie\u0144ki. Zdarza\u0142o mu si\u0119 jednak narzeka\u0107: wszyscy sobie u\u017cywaj\u0105 &#8211; panowie wojewodowie i starostowie, i rotmistrze, tylko ja jeden usycham z wierno\u015bci. Marysie\u0144ka odpada z naszej konkurencji, poniewa\u017c by\u0142a oficjaln\u0105 \u017con\u0105, raczej jadowicie ambitn\u0105 ni\u017c s\u0142odk\u0105, i za bardzo miesza\u0142a w rz\u0105dach.<\/p>\n<p>Micha\u0142 Korybut mia\u0142 \u017con\u0119 z Habsburg\u00f3w, lecz kobietami si\u0119 nie interesowa\u0142. W szko\u0142ach dzieci o tym nie ucz\u0105, wi\u0119c i ja zamilcz\u0119.<\/p>\n<p><b>Wazowie i wnioski<\/b><\/p>\n<p><b> <\/b>Jan Kazimierz, zanim w\u0142o\u017cy\u0142 koron\u0119, nosi\u0142 kapelusz kardynalski i by\u0142 autentycznie pobo\u017cny. U kardyna\u0142\u00f3w tej epoki nie by\u0142o to norm\u0105. O\u017ceni\u0142 si\u0119 z Mari\u0105 Ludwik\u0105, drug\u0105 wdow\u0105 po starszym bracie W\u0142adys\u0142awie, nadal by\u0142 pobo\u017cny i na tym koniec sensacji.<\/p>\n<p>Z W\u0142adys\u0142awa za to by\u0142 dobry numer &#8211; najbli\u017cszy by\u0142 on postaci Karola II. Rzeczpospolita d\u0142ugo sp\u0142aca\u0142a po nim kr\u00f3lewskie d\u0142ugi. Szwedzki dyplomata donosi\u0142 do Sztokholmu, \u017ce polski monarcha mniej wydaje na urz\u0105dzenie armii, ni\u017c na swoje rezydencje, najwi\u0119cej za\u015b rozrzuca na nierz\u0105dnice. By\u0142a to z\u0142o\u015bliwa przesada, lecz zanotujmy dla porz\u0105dku gniew kr\u00f3la, gdy Sejm zarzuci\u0142 mu rozrzutno\u015b\u0107. Kronikarz zanotowa\u0142 jego okrzyk w obecno\u015bci dworzan: &#8222;Niech to tak i b\u0119dzie, \u017cem ja te kilkakro\u0107 sto tysi\u0119cy kurwom moim rozda\u0142!&#8221;.<\/p>\n<p>Przez ca\u0142e \u017cycie goni\u0142 za pieni\u0105dzem, bo musia\u0142, i za \u0142adnymi pannami, bo chcia\u0142. O pokolenie starszy od Karola II, on te\u017c zwierza\u0142 si\u0119 dworzanom, \u017ce co noc musi mie\u0107 w po\u015bcieli niewiast\u0119, najch\u0119tniej co noc inn\u0105. A mia\u0142 ju\u017c wszak pierwsz\u0105 \u017con\u0119, habsbursko-cesarsk\u0105 Cecyli\u0119 Renat\u0119. &#8222;Kocha\u0142 si\u0119&#8221; przez jaki\u015b czas r\u00f3wnolegle w dw\u00f3ch siostrach, pi\u0119knych mieszczkach grodzie\u0144skich, kt\u00f3re po solidnym wykorzystaniu kaza\u0142 nast\u0119pnie wyswata\u0107, daj\u0105c ka\u017cdej w posagu po starostwie. Szkoda, \u017ce nawet ich nazwisko si\u0119 nie zachowa\u0142o, ja przynajmniej nie znalaz\u0142em. \u017badna z nich nie umywa\u0142a si\u0119 do Nell.<\/p>\n<p>Swoj\u0105 drog\u0105 w Polsce kr\u00f3lewska na\u0142o\u017cnica, aby zas\u0142u\u017cy\u0107 na wdzi\u0119czn\u0105 pami\u0119\u0107 potomnych, powinna chyba by\u0107 po\u0142\u0105czeniem postaci Maryli Wereszczak\u00f3wny i Emilii Plater. Najlepiej by\u0142oby, gdyby w czasie p\u0142omiennych prze\u017cy\u0107 z monarch\u0105 po\u015bwi\u0119ca\u0142a si\u0119 dla ojczyzny. Mo\u017ce wi\u0119c pani Maria Walewska? Ba, gdyby\u017c to Napoleon chcia\u0142 zosta\u0107 polskimi kr\u00f3lem! Ale nie chcia\u0142, wi\u0119c pani Walewska te\u017c odpada.<\/p>\n<p>Na tym wi\u0119c koniec moich poszukiwa\u0144. Nie wolno mi zag\u0142\u0119bia\u0107 si\u0119 w tajniki kr\u00f3lewskich sypialni wcze\u015bniejszego okresu, cho\u0107 a\u017c korci, aby opowiedzie\u0107 o legionie kochanek m\u0105drego lecz tragicznego monarchy, Zygmunta Augusta, i o jego mi\u0142o\u015bci do dw\u00f3ch Barbar &#8211; Radziwi\u0142\u0142\u00f3wny i Gi\u017canki. By\u0142by to jednak gwa\u0142t na historii. Nawet wszak znacznie p\u00f3\u017aniejszy Zygmunt Waza by\u0142 z okresu ca\u0142kiem nieprzystawalnego do angielskiej Restauracji, mimo i\u017c zar\u00f3wno on, jak i Jakub Stuart reprezentowali w swych krajach kontrreformacj\u0119. Lecz jak\u017ce inne owoce wyda\u0142a udana kontrreformacja u nas i nieudana u nich!<\/p>\n<p><b>Por\u00f3wnywanie jab\u0142ek z pomara\u0144czami?<\/b><\/p>\n<p><b> <\/b>Studiuj\u0105c losy na\u0142o\u017cnic kr\u00f3lewskich, a tym samym losy i sylwetki ich monarszych patron\u00f3w, wystawiony by\u0142em raz po raz na pokus\u0119 czynienia por\u00f3wna\u0144. Przecie\u017c sylwetki angielskiego Karola II i naszego W\u0142adys\u0142awa IV s\u0105 podobne nie tylko w sensie rozbudzonego m\u0119skiego libido, lecz r\u00f3wnie\u017c je\u015bli chodzi o styl \u017cycia i rz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n<p>Obaj byli znakomitymi wojskowymi. Przewagi W\u0142adys\u0142awa na koniu i w polu znane s\u0105 ka\u017cdemu pilnemu polskiemu maturzy\u015bcie, cho\u0107 dociekliwy historyk przypomina, \u017ce swe wczesne zwyci\u0119stwa W\u0142adys\u0142aw zawdzi\u0119cza\u0142 geniuszowi Jana Karola Chodkiewicza &#8211; hetman towarzyszy\u0142 wszak swemu kr\u00f3lewiczowi niczym cie\u0144. Karol przed wygnaniem z Anglii dzielnie stawa\u0142 w polu, cho\u0107 zdarza\u0142o mu si\u0119 r\u00f3wnie\u017c umyka\u0107 (mia\u0142 do\u015b\u0107 n\u0119dzne wojsko). Poza jazd\u0105 konn\u0105 uprawia\u0142 \u017ceglarstwo. Obaj \u017cyli w ci\u0105g\u0142ej walce politycznej: W\u0142adys\u0142aw przeciwstawia\u0142 si\u0119 ze zmiennym szcz\u0119\u015bciem sejmowi, Karol &#8211; na wygnaniu doradcom, po powrocie do kraju &#8211; swemu parlamentowi. Nawet pod wzgl\u0119dem ideologii byli sobie bliscy. W\u0142adys\u0142aw by\u0142 bardzo &#8211; jak na czas kontrreformacji &#8211; tolerancyjnym katolikiem, Karol &#8211; rz\u0105dz\u0105c protestanck\u0105 Angli\u0105 i b\u0119d\u0105c g\u0142ow\u0105 Ko\u015bcio\u0142a anglika\u0144skiego &#8211; by\u0142 kryptokatolikiem, potajemnie uczestniczy\u0142 w katolickiej mszy \u015bwi\u0119tej. Na \u0142o\u017cu \u015bmierci wyspowiada\u0142 si\u0119 i oficjalnie nawr\u00f3ci\u0142 na katolicyzm. W cztery lata p\u00f3\u017aniej parlament zmusi\u0142 jego katolickiego brata i nast\u0119pc\u0119, Jakuba, do abdykacji, oddaj\u0105c koron\u0119 protestantowi Wilhelmowi Ora\u0144skiemu i jego angielskiej \u017conie Marii.<\/p>\n<p>Anglia w tym okresie uwik\u0142ana by\u0142a w trzy niepotrzebne wojny morskie z Holendrami, na morzu dowodzona przez miernoty i zarz\u0105dzana przez skorumpowanych urz\u0119dnik\u00f3w, jak Samuel Pepys, za\u015b na l\u0105dzie bita przez Francuz\u00f3w, zdziesi\u0105tkowana przez epidemi\u0119 d\u017cumy, ze stolic\u0105 obr\u00f3con\u0105 w popi\u00f3\u0142 w wielkim po\u017carze roku 1666, z widmem wojny religijnej stale w tle. I ot\u00f3\u017c ta Anglia ros\u0142a mimo to w si\u0142\u0119 i ludziom w niej \u017cy\u0142o si\u0119 dostatnio. Rzeczpospolita za\u015b, z wodzami miary W\u0142adys\u0142awa Wazy, Chodkiewicza i Koniecpolskiego, p\u00f3\u017aniej za\u015b Czarnieckiego i Sobieskiego, ko\u0144czy ten\u017ce sam okres jako zrujnowany gospodarczo wasal Piotra Wielkiego. Jak mo\u017cliwe s\u0105 tak r\u00f3\u017cne rezultaty d\u0105\u017ce\u0144 narod\u00f3w?<\/p>\n<p>Uczeni wskazuj\u0105 na fatalne obyczaje polityczne &#8211; woln\u0105 elekcj\u0119 kr\u00f3l\u00f3w, liberum veto, warcholstwo magnat\u00f3w rozszarpuj\u0105cych sukno Rzeczypospolitej, wskazuj\u0105 na agresj\u0119 rosn\u0105cych w si\u0142\u0119 s\u0105siad\u00f3w Rzeczypospolitej. Wszystko to prawda, lecz mo\u017cna by te\u017c zaproponowa\u0107 przyczyn\u0119 metafizyczn\u0105: inny Zeitgeist, inna hierarchia potrzeb w\u015br\u00f3d obywateli wolnej Rzeczypospolitej i w\u015br\u00f3d wyspiarzy, inaczej zdeterminowany (o herezjo!) kurs historii. Anglia owego okresu, rzekliby\u015bmy, skazana by\u0142a na wielko\u015b\u0107, kt\u00f3ra przysz\u0142a w nast\u0119pnym stuleciu. Rzeczpospolita, rzekliby\u015bmy, skazana ju\u017c by\u0142a na upadek, kt\u00f3ry przyszed\u0142 w nast\u0119pnym stuleciu.<\/p>\n<p>Dzi\u015b Polska jest w ca\u0142kiem odwrotnej sytuacji, cho\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi nie zdaje sobie z tego sprawy: mimo kryzysu, bezrobocia, korupcji, g\u0142upoty jednych, fanatyzmu innych, Polska skazana jest ostatecznie na wysoki standard nowoczesnej Europy, idzie w tym kierunku i dojdzie. Ci\u0105g wydarze\u0144 przymusi nas do tego.<\/p>\n<p><b>Bo czasem wszystko si\u0119 udaje<\/b><\/p>\n<p><b> <\/b>Nell Gwyn zmar\u0142a 14 listopada 1687 roku. Prawdopodobnie nigdy nie s\u0142ysza\u0142a o Sobieskim, nie by\u0142a jej ta wiedza potrzebna. Na kilka dni przed \u015bmierci\u0105 prosi\u0142a wikarego swej anglika\u0144skiej parafii, Thomasa Tenisona, o powiedzenie paru dobrych s\u0142\u00f3w nad jej trumn\u0105. Trapi\u0142a j\u0105 jednak obawa, czy aby wyg\u0142oszenie oracji pogrzebowej na cze\u015b\u0107 &#8222;kr\u00f3lewskiej kurwy&#8221;, jak sama siebie nazywa\u0142a, nie zaszkodzi k<\/p>\n<p>arierze wikarego. Tenison przysta\u0142 na jej pro\u015bb\u0119. Wyg\u0142osi\u0142 wspania\u0142\u0105 oracj\u0119. W dziewi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej zosta\u0142 arcy<\/p>\n<p>biskupem Canterbury.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>HISTORIA NIEZNANA Kr\u00f3lewska na\u0142o\u017cnica JERZY JASTRZ\u0118BOWSKI Ksi\u0105\u017c\u0119 nie odpowiedzia\u0142 na m\u00f3j telefon. Widocznie nie chcia\u0142 rozmawia\u0107 o przodkach. A jest potomkiem kr\u00f3lewskiego b\u0119karta, owocu wielkiej mi\u0142o\u015bci Karola II i aktoreczki Nell Gwyn. W londy\u0144skiej ksi\u0105\u017cce telefonicznej w\u0142a\u015bciciel mieszkania przy St. George&#8217;s Court, G\u0142oucester Road, ukrywa si\u0119 pod jednym z kilku u\u017cywanych przez siebie nazwisk &#8211; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=106"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":108,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/106\/revisions\/108"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=106"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=106"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=106"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}