{"id":41,"date":"2013-07-08T15:31:29","date_gmt":"2013-07-08T13:31:29","guid":{"rendered":"http:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/?p=41"},"modified":"2013-07-08T15:31:29","modified_gmt":"2013-07-08T13:31:29","slug":"praca-w-gabinecie-luster","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/?p=41","title":{"rendered":"Praca w gabinecie luster"},"content":{"rendered":"

Informatorem KGB zosta\u0142em przypadkowo. Wczesn\u0105 wiosn\u0105 1985 roku znajomy profesor zaprosi\u0142 mnie na Uniwersytet Duke w P\u00f3\u0142nocnej Karolinie. Przyje\u017cd\u017cali radzieccy, nie by\u0142o wiadomo, w jakim w\u0142a\u015bciwie celu. – Na Kremlu dopiero co zasiad\u0142 nowy sekretarz, nazywa si\u0119 Gorbaczow, warto b\u0119dzie pos\u0142ucha\u0107, o czym m\u00f3wi\u0105 – zach\u0119ca\u0142 mnie znajomy.<\/span><\/span><\/p>\n

Ju\u017c pierwszego dnia dowiedzia\u0142em si\u0119, po co przyjechali. W\u0142a\u015bnie wymieni\u0142em wizyt\u00f3wki z kt\u00f3rym\u015b z dziennikarzy, towarzysz\u0105cych radzieckiej delegacji, i wszed\u0142em do toalety, gdy on zaj\u0105\u0142 miejsce przy s\u0105siednim pisuarze. Odby\u0142a si\u0119 rozmowa, jedna z dziwniejszych w moim \u017cyciu (zapisuj\u0119 je sobie w notesie), pocz\u0105tkowo po angielsku:<\/span><\/span><\/p>\n

On: – A ty, co tu robisz?<\/span><\/span><\/p>\n

Ja: – Jak to, co robi\u0119? Przecie\u017c masz moj\u0105 wizyt\u00f3wk\u0119?<\/span><\/span><\/p>\n

On: – No, wizyt\u00f3wk\u0119 mam. Ale, co naprawd\u0119 robisz?<\/span><\/span><\/p>\n

Ja: – Nagrywam reporta\u017c dla kanadyjskiego radia.<\/span><\/span><\/p>\n

On: – Dla kanadyjskiego radia? (pauza) No, mo\u017cna i tak. Dlaczego nie, nagrywaj ten sw\u00f3j reporta\u017c. A co ty s\u0105dzisz o sytuacji w Polsce? Proces w sprawie tego ksi\u0119dza, jak mu tam… Popie\u0142uszko… sko\u0144czy\u0142 si\u0119?<\/span><\/span><\/p>\n

Ja: – Proces si\u0119 sko\u0144czy\u0142? S\u0142uchaj, a jak chcesz wiedzie\u0107 o sytuacji w Polsce, to ci powiem: nie chcieli\u015bcie si\u0119 dogada\u0107, kiedy by\u0142 na to czas, nie chcieli\u015bcie si\u0119 w\u0142adz\u0105 dzieli\u0107, to przyjdzie kiedy\u015b czas, \u017ce oddacie ca\u0142\u0105 w\u0142adz\u0119. Rozmawia\u0107 trzeba, p\u00f3ki czas.<\/span><\/span><\/p>\n

On: – Nu, my eto znajem, znajem. No kak sowierszyt eto – nie znajem.<\/span><\/span><\/p>\n

W tym momencie do toalety wsun\u0105\u0142 si\u0119 mizerny cz\u0142owieczek, rzuci\u0142 okiem na zaj\u0119te pisuary i z rezygnacj\u0105 pod\u0105\u017cy\u0142 w stron\u0119 kabin. My, po\u015bpiesznie, zako\u0144czyli\u015bmy, co trzeba i wyszli\u015bmy, za\u015b cz\u0142owiek zmieni\u0142 zamiar w p\u00f3\u0142 kroku i wy\u015blizgn\u0105\u0142 si\u0119 za nami.<\/span><\/span><\/p>\n

Konferencja okaza\u0142a si\u0119 niewypa\u0142em. Radzieccy chcieli kupi\u0107, mimo oficjalnego zakazu Waszyngtonu, dwadzie\u015bcia tysi\u0119cy komputer\u00f3w – „dla szk\u00f3\u0142”. Nie mogli ich dosta\u0107. Lecz m\u00f3j znajomy profesor promienia\u0142: jeszcze nigdy nie rozmawia\u0142 z tyloma Rosjanami naraz. „Wiesz, z jednym tylko mia\u0142em k\u0142opoty. Dw\u00f3ch agent\u00f3w FBI pilnowa\u0142o go ca\u0142\u0105 dob\u0119. Niby korespondent agencji prasowej, a oni m\u00f3wi\u0105, \u017ce to oficer wywiadu w stopniu majora”. Na pami\u0105tk\u0119 zachowa\u0142em po\u017c\u00f3\u0142k\u0142\u0105 wizyt\u00f3wk\u0119: „Nikolai Setounski, Bureau Chief, TASS News Agency”.<\/span><\/span><\/p>\n

Ponura agentura<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Zdarza\u0142o si\u0119 by\u0107 informatorem KGB, cz\u0142owiekiem Kiszczaka i CIA, czasem wszystkimi trzema naraz. Inwencja rodak\u00f3w bywa\u0142a niewyczerpana. Kiedy\u015b spyta\u0142em Dariusza Fikusa: – Czy Polacy zwariowali? A Darek na to: – M\u00f3j drogi, przereagowujesz. Polski nar\u00f3d jest g\u0142\u0119boko skaleczony, a ju\u017c najbardziej – inteligencja. Niekt\u00f3rzy nie umiej\u0105 sznurowad\u0142a prawid\u0142owo zawi\u0105za\u0107 (by\u0142 czerwiec 1993 roku – J.J.), wi\u0119c bior\u0105 si\u0119 za ferowanie wyrok\u00f3w. Mnie te\u017c niekt\u00f3rzy zawsze uwa\u017cali i b\u0119d\u0105 uwa\u017ca\u0107 za agenta – bo umia\u0142em bez ich udzia\u0142u co\u015b zrobi\u0107. A ja si\u0119 nie obra\u017cam. Zamiast babra\u0107 si\u0119 w polskiej piaskownicy, napisz, co dzieje si\u0119 w tych sprawach na \u015bwiecie. Otar\u0142e\u015b si\u0119 przecie\u017c.<\/span><\/span><\/p>\n

Obieca\u0142em w\u00f3wczas Darkowi, \u017ce postaram si\u0119.<\/span><\/span><\/p>\n

Piaskownica<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Wiosn\u0105 1990 roku wszed\u0142em do bardzo wa\u017cnego gabinetu w Sejmie. Nikogo wok\u00f3\u0142 – Obywatelski Klub Parlamentarny odbywa\u0142 kolejne zebranie. Na biurku – stosik zadrukowanego papieru z piecz\u0119ci\u0105 „\u015bci\u015ble tajne”, egzemplarze numerowane. Nie by\u0142bym dziennikarzem, gdybym nie spojrza\u0142. Raport polskiego wywiadu z Waszyngtonu, sprawozdanie ze spotkania kt\u00f3rej\u015b z wielu komisji Senatu na Kapitolu. Podpis szefa Zarz\u0105du Wywiadu, pu\u0142kownika (obecnie gen. w st. spocz.). Sprawa powa\u017cna. Czytam i po chwili orientuj\u0119 si\u0119, \u017ce przebieg tego spotkania ogl\u0105da\u0142em w telewizji CNN jaki\u015b czas wcze\u015bniej w Ameryce. Sprawozdanie mo\u017cna zreszt\u0105 zam\u00f3wi\u0107 w Bibliotece Kongresu. Zaczynam chichota\u0107, gdy wchodzi sekretarka i wyrywa mi raport z r\u0105k: – Zostaw to, \u015bci\u015ble tajny dokument!<\/span><\/span><\/p>\n

Tajne s\u0142u\u017cby na ca\u0142ym \u015bwiecie usi\u0142uj\u0105 usprawiedliwi\u0107 swe istnienie i zabezpieczy\u0107 swe bud\u017cety dostarczaniem informacji, kt\u00f3rych warto\u015bci mocodawcy cz\u0119sto nie s\u0105 w stanie sprawdzi\u0107. Ale \u017ceby a\u017c tak!<\/span><\/span><\/p>\n

Polski wywiad<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Polski wywiad miewa\u0142 du\u017ce osi\u0105gni\u0119cia. Chcemy w to wierzy\u0107. Mo\u017ce nie za PRL, ale przed wojn\u0105, to ju\u017c na pewno. Lektura ksi\u0105\u017cki Andrzeja Pep\u0142o\u0144skiego „Wywiad polski na ZSRR, 1921-1939”, pozbawia nas z\u0142udze\u0144 co do kierunku wschodniego. Wywiad na Niemcy dysponowa\u0142 du\u017c\u0105 siatk\u0105 agent\u00f3w, lecz ich \u015bmiertelnie ryzykowna praca nie wp\u0142yn\u0119\u0142a, o ile wiem, na przebieg kampanii wrze\u015bniowej, za\u015b fakt, \u017ce archiwum II Oddzia\u0142u znalaz\u0142o si\u0119 w r\u0119kach niemieckich, za\u015b p\u00f3\u017aniej sowieckich, wystawia niedostateczn\u0105 not\u0119 jego kierownictwu. Mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 losy polskich agent\u00f3w, kt\u00f3rych dane osobowe znalaz\u0142y si\u0119 w r\u0119kach gestapo i NKWD! Polacy ch\u0119tniej ofiarnie umieraj\u0105, ni\u017c m\u0105drze szpieguj\u0105. Jako dow\u00f3d dobrej kondycji polskiego wywiadu w okresie p\u00f3\u017anej PRL podawany jest sukces kapitana (obecnie gen. w st. spocz.) Mariana Zacharskiego. Zdobycie dokumentacji systemu naprowadzania rakiet na cel musia\u0142o by\u0107 istotnym osi\u0105gni\u0119ciem, je\u015bli ameryka\u0144ski wymiar sprawiedliwo\u015bci uhonorowa\u0142 Zacharskiego bardzo surowym wyrokiem. Wysokiej klasy wyczynu nie nale\u017cy kwestionowa\u0107. Laik mo\u017ce jednak zg\u0142osi\u0107 w tej sprawie trzy pytania.<\/span><\/span><\/p>\n

Kucie wa\u0142\u00f3w na zimno<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

1. Kpt. Zacharski dokona\u0142 tego wyczynu nominalnie w imieniu PRL, lecz obiektywnie dla ZSRR. Czy g\u0142\u00f3wn\u0105 korzy\u015bci\u0105 dla jego ojczyzny by\u0142o podniesienie przyja\u017ani polsko-radzieckiej na wy\u017cszy szczebel?<\/span><\/span><\/p>\n

2. Na wyczyn kpt. Zacharskiego propaganda PRL powo\u0142ywa\u0142a si\u0119 z podobnym entuzjazmem, jak w latach 70. na patent odkuwania wa\u0142\u00f3w na zimno metod\u0105 in\u017cyniera Ruta. Starsi czytelnicy wiedz\u0105, o co chodzi. Ilekro\u0107 wyp\u0142ywa\u0142 temat technicznej zapa\u015bci polskiego przemys\u0142u, tylekro\u0107 pojawia\u0142 si\u0119 argument: jednak sprzedali\u015bmy za granic\u0119 patent na odkuwanie wa\u0142\u00f3w na zimno. Czy mamy do czynienia z takim w\u0142a\u015bnie przypadkiem?<\/span><\/span><\/p>\n

3. Pozostaje do ustalenia, czy i w jakim stopniu autentyczny wyczyn Zacharskiego by\u0142 cz\u0119\u015bci\u0105 kampanii dezinformacyjnej, prowadzonej w owych latach przez KGB przeciw wywiadowi USA. Prosz\u0119 si\u0119 nie \u015bmia\u0107, b\u0119dzie o tym mowa w dalszej cz\u0119\u015bci tekstu.<\/span><\/span><\/p>\n

Trzy ruchy przeciw trzynastu<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

W ci\u0105gu p\u00f3\u0142tora roku od wybuchu afery Oleksego, po lekturze Szarej i Bia\u0142ej Ksi\u0119gi, oraz po bezprecedensowej serii wywiad\u00f3w dawanych przez genera\u0142\u00f3w UOP dla prasy, wra\u017cenie „piaskownicy” utrwali\u0142o si\u0119, nie tylko w umy\u015ble laika. Niemal od pocz\u0105tku kr\u0105\u017cy\u0142o podejrzenie, \u017ce polski wywiad i kontrwywiad zosta\u0142y „wpuszczone w maliny” przez rosyjskich koleg\u00f3w, kt\u00f3rzy mieli w takiej operacji jasny interes: wywo\u0142anie wra\u017cenia na Zachodzie, zw\u0142aszcza w USA, \u017ce w przededniu decyzji o rozszerzeniu NATO kierownictwo polskiego pa\u0144stwa jest opanowane przez agentur\u0119. W ub.r. p\u0142k Konstanty Miodowicz, i nie tylko on, tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zdecydowanie odrzuci\u0142. Mimo dementi, miarodajne ko\u0142a w Ameryce nadal uwa\u017caj\u0105 tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 za najbardziej prawdopodobn\u0105. Oto opinia dobrze poinformowanego Amerykanina, wyra\u017cona przy okazji rozmowy na zupe\u0142nie inny temat: – Prezydent Clinton nie spotka\u0142by si\u0119 by\u0142 z prezydentem Kwa\u015bniewskim w lipcu ubieg\u0142ego roku i nie przekaza\u0142by mu by\u0142 znanej ju\u017c prywatnej obietnicy w sprawie NATO, gdyby jego doradca do spraw bezpiecze\u0144stwa pa\u0144stwa oraz Departament Stanu wierzy\u0142y w spraw\u0119 Olina, Kata i Minima. Wy, Polacy, macie sk\u0142onno\u015b\u0107 do niedoceniania Rosjan. W tej grze Polacy planowali trzy ruchy do przodu, Rosjanie – trzyna\u015bcie. I mog\u0142oby si\u0119 im uda\u0107, gdyby nie nachalny po\u015bpiech, wymuszony zreszt\u0105 przez samych Polak\u00f3w, w zwi\u0105zku z wyborami prezydenckimi w waszym kraju. W pewnym momencie ca\u0142a afera by\u0142a szyta zbyt grubymi ni\u0107mi. Przejd\u017amy do gry powa\u017cnej.<\/span><\/span><\/p>\n

Wielka Gra<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Jest to termin tradycyjnie u\u017cywany przez anglosaskich autor\u00f3w dla okre\u015blenia rywalizacji, od drugiej po\u0142owy XIX wieku, mi\u0119dzy wywiadami brytyjskim, rosyjskim, za\u015b p\u00f3\u017aniej r\u00f3wnie\u017c niemieckim, na obszarze od Tybetu, przez p\u00f3\u0142nocno-zachodnie Indie, Afganistan, Iran, a\u017c po Imperium Ottoma\u0144skie. Celem Rosjan by\u0142o dotarcie do Oceanu Indyjskiego, celem Niemc\u00f3w – dotarcie do p\u00f3l naftowych Mossulu, celem Brytyjczyk\u00f3w – niedopuszczenie jednych i drugich do osi\u0105gni\u0119cia tych cel\u00f3w. Naiwne, cho\u0107 zawieraj\u0105ce elementy prawdy, opisy wycinka Wielkiej Gry, zawarte s\u0105 w ksi\u0105\u017cce Rudyarda Kiplinga „Kim”.<\/span><\/span><\/p>\n

Anglicy mieli organizacj\u0119 wywiadowcz\u0105 ju\u017c w XVI wieku, gdy el\u017cbieta\u0144ska Anglia by\u0142a \u015bmiertelnie zagro\u017cona przez mocarstwo hiszpa\u0144skie. Angielski agent z otoczenia kr\u00f3la Filipa II donosi\u0142 na bie\u017c\u0105co sir Francisowi Walsinghamowi na dworze angielskim o gromadzeniu si\u0119 Wielkiej Armady w portach hiszpa\u0144skich, przekazuj\u0105c nawet takie detale, jak liczba beczek z peklowan\u0105 wo\u0142owin\u0105, \u0142adowanych na pok\u0142ad statk\u00f3w. Pracownikiem wywiadu w pocz\u0105tkach XVIII wieku by\u0142 Daniel Defoe, autor mi\u0119dzy innymi „Robinsona Crusoe” i powiedzenia: „Zbieranie informacji jest dusz\u0105 wszelkiej dzia\u0142alno\u015bci publicznej”.<\/span><\/span><\/p>\n

MI-6 + MI-5<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Nowoczesny wywiad powsta\u0142 w pocz\u0105tkach naszego wieku. W 1909 roku Brytyjczycy powo\u0142ali do \u017cycia MI-6 (wywiad, znany te\u017c jako Secret Intelligence Service) i MI-5 (kontrwywiad, organizacja do tego stopnia utajniona, \u017ce dopiero przed paru laty brytyjski rz\u0105d przyzna\u0142 oficjalnie w parlamencie, i\u017c co\u015b takiego w og\u00f3le istnieje, i dostaje pieni\u0105dze z bud\u017cetu oraz poda\u0142 do wiadomo\u015bci nazwisko jej szefa – by\u0142a nim kobieta). Przedstawiaj\u0105c spraw\u0119 humorystycznie, lecz zgodnie z prawd\u0105, brytyjski wywiad zapisa\u0142 si\u0119 w historii XX wieku:<\/span><\/span><\/p>\n

1. Ca\u0142kowitym niedocenieniem znaczenia rewolucji bolszewickiej. Penetruj\u0105cy Rosj\u0119 agent Sidney Reilly (ani on nie by\u0142 Sidney, ani Reilly, mia\u0142 kilka r\u00f3\u017cnych biografii, lecz podobno by\u0142 Rosjaninem z Odessy) okaza\u0142 si\u0119 hochsztaplerem, kt\u00f3ry w 1918 roku donosi\u0142 do centrali, \u017ce trzyma w gar\u015bci zar\u00f3wno rewolucj\u0119, jak i bolszewik\u00f3w. Zorganizowa\u0142 potem pucz \u0142otewski i zamach Dory Kaplan na Lenina, potem zgin\u0105\u0142 w do dzi\u015b nie wyja\u015bnionych okoliczno\u015bciach. Feliks Dzier\u017cy\u0144ski prawdopodobnie wiedzia\u0142, co przydarzy\u0142o si\u0119 Reilly’emu.<\/span><\/span><\/p>\n

2. Rekrutowaniem do pracy w latach 30. g\u0142\u00f3wnie tych absolwent\u00f3w Uniwersytetu Cambridge (Burgees, Maclean, Blunt, Cairncross, Philby), kt\u00f3rzy ju\u017c na studiach byli ideowymi sympatykami Sowiet\u00f3w, za\u015b p\u00f3\u017aniej – agentami NKWD. Ostatniemu z tej s\u0142ynnej pi\u0105tki, Haroldowi „Kimowi” Philby’emu, MI-6 powierzy\u0142a po wojnie s\u0142u\u017cb\u0119 \u0142\u0105cznikow\u0105 przy wywiadzie ameryka\u0144skim dla kierowania akcjami dywersyjnymi przeciw ZSRR i krajom podporz\u0105dkowanym. Trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce akcje pomocy WiN-owi w Polsce, UPA na Ukrainie, innym organizacjom w krajach ba\u0142tyckich, zako\u0144czy\u0142y si\u0119 katastrof\u0105 dla uczestnik\u00f3w. Philby uciek\u0142 do Moskwy w 1963 roku i prze\u017cy\u0142 tam jeszcze 25 lat. Pod koniec \u017cycia pozwolono mu spotyka\u0107 si\u0119 z go\u015b\u0107mi z Zachodu, kt\u00f3rym opowiada\u0142, \u017ce zosta\u0142 mianowany genera\u0142em KGB. By\u0142a to blaga, lecz zachodni dziennikarze ch\u0119tnie w ni\u0105 uwierzyli.<\/span><\/span><\/p>\n

3. Wielk\u0105 kompromitacj\u0105 w latach 60., gdy ujawniono zakres i g\u0142\u0119bi\u0119 penetracji brytyjskich tajnych s\u0142u\u017cb przez KGB. Podci\u0119\u0142o to wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z Amerykanami. Szef kontrwywiadu CIA, James Jesus Angleton, popad\u0142 w paranoj\u0119, poszukuj\u0105c dalszych ukrytych agent\u00f3w u siebie i w\u015br\u00f3d aliant\u00f3w (mi\u0119dzy innymi zrujnowa\u0142 karier\u0119 szefa kanadyjskiego kontrwywiadu, Leslie Bennetta, kt\u00f3rego, jako obywatela brytyjskiego, podejrzewa\u0142 o agenturalno\u015b\u0107). Stan Angletona by\u0142 tak powa\u017cny, \u017ce w 1974 roku \u00f3wczesny dyrektor CIA, William Colby, musia\u0142 zwolni\u0107 go ze s\u0142u\u017cby. By\u0142 to koniec Wielkiej Gry starego typu. Brytyjczycy zeszli na dalszy plan, pierwsze\u0144stwo przej\u0119\u0142y s\u0142u\u017cby USA i ZSRR, komputery i satelity.<\/span><\/span><\/p>\n

Historia wielkich organizacji wywiadowczych ostatniego \u0107wier\u0107wiecza, to historia wy\u015bcigu technik rakietowych i elektronicznych. \u0141amaniem szyfr\u00f3w przeciwnika dawno przestali si\u0119 zajmowa\u0107 matematycy z kartk\u0105 papieru. Ju\u017c od czterdziestu lat robi\u0105 to komputery. Ponad pi\u0119\u0107set satelit\u00f3w – nie tylko i nie przede wszystkim meteorologicznych i telekomunikacyjnych – kr\u0105\u017cy po orbitach Ziemi. Fotografowaniem obiekt\u00f3w wojskowych przeciwnika przestali si\u0119 zajmowa\u0107 szpiedzy z aparatem ukrytym w r\u0119kawie. Robi\u0105 to satelity, kt\u00f3re zreszt\u0105 zamiast fotografowa\u0107, robi\u0105 co\u015b w rodzaju wideoklip\u00f3w, przesy\u0142anych w zaszyfrowanej postaci na ziemi\u0119. Strona przeciwna, oczywi\u015bcie, stara si\u0119 te miliony kropek nap\u0142ywaj\u0105cych z kosmosu zarejestrowa\u0107 i odczyta\u0107 w swojej centrali.<\/span><\/span><\/p>\n

Urz\u0105dzenia pods\u0142uchowe i komputery obs\u0142ugiwane s\u0105 przez specjalist\u00f3w wydzia\u0142u COMINT (Communications Intelligence), pods\u0142uchuj\u0105cych i rejestruj\u0105cych przekazy telefoniczne, radiowe, mikrofalowe i satelitarne, po czym rozszyfrowuj\u0105cych ich zawarto\u015b\u0107.<\/span><\/span><\/p>\n

Specjali\u015bci wydzia\u0142u SIGINT (Signals Intelligence) r\u00f3wnie\u017c staraj\u0105 si\u0119 \u0142ama\u0107 szyfry, lecz g\u0142\u00f3wnie analizuj\u0105 przekazy radiowe w sensie \u015bci\u015ble technicznym. Jak wiedz\u0105 eksperci, ka\u017cdy przekaz, ka\u017cda depesza ma charakterystyczne cechy, por\u00f3wnywalne z liniami papilarnymi. Dlatego angielska nazwa tego rodzaju pracy wywiadowczej brzmi „fingerprinting”. Ci specjali\u015bci okre\u015blaj\u0105 kto, na jakich falach i z jakiego nadajnika przekazuje depesze.<\/span><\/span><\/p>\n

Specjali\u015bci wydzia\u0142u ELINT (Electronic Intelligence) przechwytuj\u0105 i analizuj\u0105 impulsy nadajnik\u00f3w radarowych, kt\u00f3re nie przekazuj\u0105 tre\u015bci, lecz zdradzaj\u0105 \u017ar\u00f3d\u0142o – i jego prawdopodobne zastosowanie – z kt\u00f3rego pochodz\u0105 przechwytywane sygna\u0142y.<\/span><\/span><\/p>\n

Komputery nie nad\u0105\u017caj\u0105<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Ilo\u015bci i mocy komputer\u00f3w zainstalowanych w centralach s\u0142u\u017cb wywiadowczych nikt nie zliczy, podobno jednak ich moc potraja si\u0119 co pi\u0119\u0107 lat. Nie tak dawno prezydent Clinton m\u00f3wi\u0142 przy okazji trzydziestolecia filmu „2001. Odyseja kosmiczna”: – Dzisiaj samoch\u00f3d typu Ford Taurus, kt\u00f3rym gospodyni je\u017adzi na zakupy, ma wi\u0119cej zainstalowanej mocy cybernetycznej w swoich procesorach, ni\u017c rakieta kosmiczna Apollo 11, kt\u00f3ra wynios\u0142a pierwszego Amerykanina na Ksi\u0119\u017cyc.<\/span><\/span><\/p>\n

Tempo post\u0119pu nowej techniki stale przy\u015bpiesza. Na ostatnim \u015awiatowym Forum w Davos, g\u0142\u00f3wny technolog koncernu Xerox, Mark Weiser, ujawni\u0142, \u017ce jego firma pracuje nad projektem komputera, kt\u00f3rego wyprodukowanie ma kosztowa\u0107 nie wi\u0119cej ni\u017c trzy dolary. W kilka dni p\u00f3\u017aniej, koncern Texas Instruments wprowadzi\u0142 na ameryka\u0144ski rynek nowy typ „czipa”, wykonuj\u0105cego miliard sze\u015b\u0107set milion\u00f3w operacji na sekund\u0119 (tak, na sekund\u0119!).<\/span><\/span><\/p>\n

Post\u0119p w technice cybernetycznej doprowadzi\u0142 do zaskakuj\u0105cej rewolucji w pracy wywiad\u00f3w. Komputery szyfruj\u0105ce pracuj\u0105 tak szybko, cz\u0119sto „w biegu” zmieniaj\u0105c szyfry, \u017ce sta\u0142o si\u0119 niemo\u017cliwo\u015bci\u0105 rozszyfrowywanie wszystkiego, co dzieje si\u0119 w eterze. Przyczyna jest matematycznie prosta: za ka\u017cdym razem, gdy zainstalowana moc komputera szyfruj\u0105cego powi\u0119ksza si\u0119 do kwadratu, strona przeciwna musi zwi\u0119kszy\u0107 moc komputera deszyfruj\u0105cego do sze\u015bcianu. Wed\u0142ug \u017ar\u00f3de\u0142 ameryka\u0144skich, w ci\u0105gu ostatnich trzydziestu lat specjalistom z National Security Agency (NSA jest instytucj\u0105 znacznie bardziej utajnion\u0105, ni\u017c CIA) nie uda\u0142o si\u0119 z\u0142ama\u0107 niemal \u017cadnego ze strategicznych szyfr\u00f3w radzieckich\/rosyjskich. Wyj\u0105tkiem by\u0142o z\u0142amanie szyfr\u00f3w radzieckich w 1972 przy okazji rozm\u00f3w SALT w sprawie ograniczenia zbroje\u0144 strategicznych, gdy radzieccy szyfranci pomylili si\u0119 przy wprowadzaniu szyfru do swych komputer\u00f3w. Amerykanie twierdz\u0105, \u017ce osi\u0105gaj\u0105 sukcesy tylko w deszyfracji najmniej tajnych 25 procent depesz. Oczywi\u015bcie, mo\u017cna w to wierzy\u0107, lub nie.<\/span><\/span><\/p>\n

Nieop\u0142acalno\u015b\u0107 pr\u00f3b rozszyfrowywania wszystkiego, co dzieje si\u0119 w eterze, doprowadzi\u0142a NSA oraz Defence Intelligence Agency (DIA jest organizacj\u0105 tak utajnion\u0105, \u017ce tylko kilku cz\u0142onk\u00f3w Kongresu zna jej bud\u017cet, jednak bez prawa wgl\u0105du w to, na co jest przeznaczany) do mierzenia jedynie zmian w nat\u0119\u017ceniu ruchu elektronicznego mi\u0119dzy obiektami, b\u0119d\u0105cymi w polu zainteresowania. Gdy nat\u0119\u017cenie wyra\u017anie wzrasta, specjali\u015bci podejmuj\u0105 pr\u00f3by deszyfracji.<\/span><\/span><\/p>\n

Natomiast wyra\u017any spadek nat\u0119\u017cenia, a zw\u0142aszcza cisza radiowa, uruchamiaj\u0105 dzwonki alarmowe w centrali przeciwnika. Dla pracownik\u00f3w wywiadu i kontrwywiadu jest to sygna\u0142, \u017ce przeciwnik „szykuje skok”.<\/span><\/span><\/p>\n

Tu dygresja, pozornie nie zwi\u0105zana z prac\u0105 wywiadu. O tym, \u017ce Amerykanie pracuj\u0105 nad zbudowaniem bomby atomowej, Stalin dowiedzia\u0142 si\u0119 ju\u017c w 1942 roku i bynajmniej nie od swego wywiadu. M\u0142ody radziecki fizyk, Georgi Florow, stwierdzi\u0142 ze zdumieniem, \u017ce z ameryka\u0144skich czasopism fizycznych od 1940 roku znik\u0142y artyku\u0142y i nazwiska czo\u0142owych atomist\u00f3w: Fermiego, Szilarda, Tellera, Andersena i Wignera. Wyci\u0105gn\u0105\u0142 wniosek: widocznie ca\u0142a pi\u0105tka pracuje nad do\u015bwiadczeniami z rozszczepianiem atomu. Napisa\u0142 list do Stalina, za\u015b ten mu uwierzy\u0142 i poleci\u0142 Igorowi Kurczatowowi wznowi\u0107 prac\u0119 jego Instytutu, zawieszon\u0105 na czas wojny. Poleci\u0142 te\u017c przyj\u0105\u0107 do pracy Florowa.<\/span><\/span><\/p>\n

Niemo\u017cliwo\u015b\u0107 deszyfracji milion\u00f3w depesz i miliard\u00f3w s\u0142\u00f3w, przekazywanych na falach radiowych, stworzy\u0142a pole dla ponownego rozkwitu bardzo starego dzia\u0142u pracy wywiadu.<\/span><\/span><\/p>\n

Gra pozor\u00f3w<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Tylko organizacje wywiadowcze ma\u0142ych pa\u0144stw ograniczaj\u0105 si\u0119 do wy\u0142uskiwania konkret\u00f3w od potencjalnego przeciwnika. Wielkie organizacje po\u015bwi\u0119caj\u0105 ogromn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 czasu, \u015brodk\u00f3w i talentu swych najlepszych pracownik\u00f3w na wprowadzenie przeciwnika na fa\u0142szywy trop za pomoc\u0105 gry pozor\u00f3w. Jest to praca w gabinecie luster. Jak przyznaj\u0105 Amerykanie, mistrzami dezinformacji by\u0142y tradycyjnie s\u0142u\u017cby radzieckie, g\u0142\u00f3wnie KGB, za\u015b w mniejszym stopniu GRU (g\u0142aw-razwiedka, czyli wywiad wojskowy). Oto zaledwie dwa spo\u015br\u00f3d wielu fa\u0142szywych manewr\u00f3w, na jakie Amerykanie poniewczasie przyznaj\u0105, \u017ce dali si\u0119 nabra\u0107:<\/span><\/span><\/p>\n

1. W latach 1947-1952 specjalny referat w CIA, we wsp\u00f3\u0142pracy z brytyjskim MI-6, organizowa\u0142 zrzuty agent\u00f3w, pieni\u0119dzy i wyposa\u017cenia na tereny Polski, Ukrainy i kraj\u00f3w ba\u0142tyckich. To, \u017ce miejscowe antykomunistyczne grupy oporu zosta\u0142y spenetrowane przez agentur\u0119 KGB (w\u00f3wczas zwanego MWD), za\u015b na terenie Polski – przez kontrwywiad wojskowy i UB, jest znane od dawna. Co najmniej dwie ostatnie komendy WiN prowadzone by\u0142y przez PRL-owskich i radzieckich oficer\u00f3w wywiadu i kontrwywiadu. Lecz dlaczego ta gra trwa\u0142a tak d\u0142ugo, a\u017c do wczesnych lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych; dlaczego oficerowie sowieccy i PRL-owscy fingowali rzekome bitwy i robili zdj\u0119cia umy\u015blnie wypalonych czo\u0142g\u00f3w, przesy\u0142ane p\u00f3\u017aniej na Zach\u00f3d?<\/span><\/span><\/p>\n

Stalin by\u0142 przekonany, \u017ce Amerykanie – od 1945 roku dysponuj\u0105cy broni\u0105 atomow\u0105 – mog\u0105 w ka\u017cdej chwili zaatakowa\u0107 ZSRR. Potrzebowa\u0142 czasu. Chodzi\u0142o mu o to, aby ameryka\u0144ski wywiad sam przekonywa\u0142 politycznych mocodawc\u00f3w w Waszyngtonie, \u017ce si\u0142y oporu w Europie Wschodniej s\u0105 silne i same dadz\u0105 sobie rad\u0119 z now\u0105 okupacj\u0105, wystarczy je wesprze\u0107 dolarami i broni\u0105, nie warto traci\u0107 \u017co\u0142nierzy w nowej wojnie. W sierpniu 1949 roku ZSRR mia\u0142 ju\u017c bomb\u0119 atomow\u0105, w sierpniu 1953 roku – bomb\u0119 wodorow\u0105. G\u0142o\u015bno rozreklamowanej likwidacji nie istniej\u0105cych ju\u017c praktycznie organizacji antykomunistycznego podziemia dokonano w okresie mi\u0119dzy tymi dwiema datami. Pozory s\u0142abo\u015bci nie by\u0142y ju\u017c potrzebne.<\/span><\/span><\/p>\n

2. Od ko\u0144ca lat 60. przez wiele lat Sowietom udawa\u0142o si\u0119 fa\u0142szowa\u0107 sygna\u0142y elektroniczne z przeprowadzanych pr\u00f3b rakietowych. Sygna\u0142y te, przechwytywane przez ameryka\u0144skie satelity, prowadzi\u0142y Amerykan\u00f3w do wniosku, \u017ce radzieckie systemy naprowadzania rakiet na cel s\u0105 ma\u0142o precyzyjne i \u017ce ich rakiety s\u0105 w gruncie rzeczy niegro\u017ane. Jednocze\u015bnie zar\u00f3wno agentura GRU, jak i KGB w Ameryce wychodzi\u0142a ze sk\u00f3ry, aby wykra\u015b\u0107 ameryka\u0144skie systemy naprowadzania rakiet. Chodzi\u0142o o utrwalenie tych pozor\u00f3w. Przypomnijmy teraz przypadek kpt. Zacharskiego. Dopiero w latach 80. ameryka\u0144ski wywiad przyzna\u0142, \u017ce da\u0142 si\u0119 zwie\u015b\u0107 tej grze pozor\u00f3w. Przy tak skomplikowanej grze, technika w pewnym momencie staje si\u0119 ma\u0142o u\u017cyteczna. Tylko ludzka inteligencja – po angielsku Human Intelligence – mo\u017ce odr\u00f3\u017cni\u0107 prawd\u0119 od pozor\u00f3w. Ten sam termin – skr\u00f3cony do akronimu HUMINT – oznacza wywiad osobowy.<\/span><\/span><\/p>\n

Wywiad radziecki by\u0142 mistrzem w rekrutacji i pos\u0142ugiwaniu si\u0119 podw\u00f3jnymi agentami. Jednym z jego najwi\u0119kszych triumf\u00f3w by\u0142 George Blake, kt\u00f3ry – jak podejrzewaj\u0105 ameryka\u0144scy i brytyjscy eksperci wywiadu – by\u0142 agentem potr\u00f3jnym. Oficer MI-6, prawdopodobnie od wczesnych lat pracuj\u0105cy dla radzieckiego wywiadu, w latach 50. zaskoczony przez wojska komunistyczne w Seulu, przez trzy lata by\u0142 wi\u0119ziony w Korei P\u00f3\u0142nocnej. Po uwolnieniu przyzna\u0142 si\u0119 kierownictwu MI-6, \u017ce radziecki wywiad zmusi\u0142 go do wsp\u00f3\u0142pracy. Brytyjczycy uwierzyli i postanowili wykorzysta\u0107 go w grze z Sowietami jako swego podw\u00f3jnego agenta, daj\u0105c mu woln\u0105 r\u0119k\u0119 w kontaktach z KGB w celu podrzucania materia\u0142\u00f3w dezinformacyjnych. Na trop „prawdziwego” Blake’a wprowadzi\u0142 ich dopiero p\u0142k Micha\u0142 Goleniewski, zast\u0119pca szefa wywiadu wojskowego PRL, kt\u00f3ry w 1961 roku uciek\u0142 na Zach\u00f3d. Blake spowodowa\u0142 takie spustoszenie, wydaj\u0105c tajemnice operacyjne, w\u0142\u0105cznie z danymi osobowymi brytyjskich agent\u00f3w w Polsce i ZSRR, \u017ce by\u0142 s\u0105dzony w zamkni\u0119tym przewodzie bez uczestnictwa prasy i skazany na 42 lata wi\u0119zienia: rok za ka\u017cdego straconego agenta. Siedzia\u0142 sze\u015b\u0107 lat. Pom\u00f3g\u0142 mu uciec bojowiec IRA, mo\u017cna si\u0119 domy\u015bli\u0107 – za czyje pieni\u0105dze.<\/span><\/span><\/p>\n

Blake odnalaz\u0142 si\u0119 w Moskwie, gdzie otrzyma\u0142 Order Lenina, o\u017ceni\u0142 si\u0119, przez wiele lat przyja\u017ani\u0142 si\u0119 z Haroldem Philby’emu. Jego wybawc\u0119, kt\u00f3ry r\u00f3wnie\u017c uciek\u0142 do Moskwy, spotka\u0142 okrutny los. Wkr\u00f3tce po przyje\u017adzie, rozczarowany \u017cyciem w ZSRR, postanowi\u0142 wr\u00f3ci\u0107 do Irlandii. Za du\u017co m\u00f3wi\u0142. Na rozkaz szefa Zarz\u0105du Wywiadu KGB, Aleksandra Sacharowskiego, dosypywano mu do po\u017cywienia \u015brodki chemiczne, powoduj\u0105ce nieodwracalne zmiany w m\u00f3zgu, lecz nie pozbawiaj\u0105ce \u017cycia. Musia\u0142 jedynie straci\u0107 pami\u0119\u0107. Pisze na ten temat Oleg Ka\u0142ugin, by\u0142y genera\u0142 KGB w swej ksi\u0105\u017cce „Pierwszy Zarz\u0105d. 32 lata pracy w wywiadzie przeciw Zachodowi” (wyd. St. Martin’s Press, Nowy Jork 1994).<\/span><\/span><\/p>\n

Krety<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Marzeniem wywiadu jest umieszczenie „kreta”, czyli w\u0142asnego agenta w centrum dowodzenia przeciwnika. Takim by\u0142 Kim Philby, kt\u00f3ry omal\u017ce nie zosta\u0142 naczelnym dyrektorem MI-6. Na nast\u0119pne odkrycie przysz\u0142o czeka\u0107 30 lat. W 1994 roku kontrwywiad FBI aresztowa\u0142 w Waszyngtonie Aldricha Amesa, naczelnika wydzia\u0142u kontrwywiadu na ZSRR (p\u00f3\u017aniej na Rosj\u0119) w centrali CIA (FBI prowadzi kontrwywiad wewn\u0119trzny w USA, CIA – kontrwywiad zagraniczny). Przez 8 lat, Ames – b\u0119d\u0105c upowa\u017cniony do utrzymywania kontakt\u00f3w z oficerami KGB – sprzedawa\u0142 im wszystko, o czym wiedzia\u0142, mi\u0119dzy innymi nazwiska co najmniej 10 ameryka\u0144skich agent\u00f3w w ZSRR, za co dosta\u0142 od Rosjan 2,5 miliona dolar\u00f3w w got\u00f3wce, za\u015b od Amerykan\u00f3w – wyrok do\u017cywotniego wi\u0119zienia.<\/span><\/span><\/p>\n

Od tego czasu wy\u0142uskiwanie starych radzieckich agent\u00f3w z central ameryka\u0144skich s\u0142u\u017cb specjalnych posz\u0142o w przy\u015bpieszonym tempie. W listopadzie ubieg\u0142ego roku FBI aresztowa\u0142o wysokiego rang\u0105 pracownika CIA, Harolda Nicholsona. Przyzna\u0142 si\u0119 do sprzedania Rosjanom dokument\u00f3w operacyjnych za ponad 180 tysi\u0119cy dolar\u00f3w. W grudniu aresztowano Earla Pittsa, naczelnika wydzia\u0142u kontrwywiadu FBI, w latach 1987-1992 odpowiedzialnego za rekrutacj\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracy radzieckich dyplomat\u00f3w w Nowym Jorku. Zamiast rekrutowa\u0107, Pitts sam wynaj\u0105\u0142 si\u0119 do wsp\u00f3\u0142pracy, sprzedaj\u0105c Rosjanom plany operacji kontrwywiadowczych FBI za 224 tysi\u0105ce dolar\u00f3w.<\/span><\/span><\/p>\n

W ubieg\u0142ym roku FBI, po 30 latach, rozwi\u0105za\u0142o zagadk\u0119 tajemniczego \u017co\u0142nierza z NSA, o kt\u00f3rym z podziwem pisze Oleg Ka\u0142ugin, sam niegdy\u015b osobi\u015bcie odpowiedzialny za agent\u00f3w penetruj\u0105cych CIA, FBI i NSA. \u00d3w \u017co\u0142nierz przez lata podrzuca\u0142 w um\u00f3wionych z oficerami KGB skrzynkach kontaktowych wok\u00f3\u0142 Waszyngtonu kopie najtajniejszych raport\u00f3w NSA, mi\u0119dzy innymi cotygodniowych raport\u00f3w oceniaj\u0105cych bezpiecze\u0144stwo pa\u0144stwa dla Bia\u0142ego Domu. Ka\u0142ugin pisze, \u017ce do ko\u0144ca nie pozna\u0142 danych osobowych owego \u017co\u0142nierza, odpowiedzialnego za dystrybucj\u0119 dokument\u00f3w wewn\u0105trz NSA. Mo\u017cna w to wierzy\u0107 lub nie. Teraz wiadomo ju\u017c, \u017ce by\u0142y \u017co\u0142nierz nazywa si\u0119 Robert Lipka i \u017ce od roku jest pod kluczem.<\/span><\/span><\/p>\n

Informacja a w\u0142adza<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Je\u015bli KGB by\u0142 tak gro\u017an\u0105 i skuteczn\u0105 s\u0142u\u017cb\u0105 wywiadowcz\u0105, dlaczego nie obroni\u0142 ZSRR? Odpowiedzi dostarcza Ka\u0142ugin w swej ksi\u0105\u017cce: od lat 60. musia\u0142 dobrze p\u0142aci\u0107 wszystkim zagranicznym agentom, niemo\u017cliwo\u015bci\u0105 sta\u0142o si\u0119 rekrutowanie agent\u00f3w ideologicznie zaanga\u017cowanych. Zabrak\u0142o wyznawc\u00f3w komunizmu. Wcze\u015bniej by\u0142o ich mn\u00f3stwo. Absolwenci angielskich uniwersytet\u00f3w (Philby i koledzy nie szpiegowali dla pieni\u0119dzy), dziennikarze (Richard Sorge, powieszony przez Japo\u0144czyk\u00f3w, ostrzega\u0142 Stalina przed inwazj\u0105 Hitlera), niezwyk\u0142a Czerwona Orkiestra w hitlerowskiej Rzeszy, mniej niezwykli, lecz skuteczni Ruth i Juergen Kuczynscy w Wielkiej Brytanii, fizycy atomowi darmo oddaj\u0105cy rosyjskiemu wywiadowi plany budowy bomby atomowej… Ideologicznie motywowani entuzja\u015bci byli przekonani, \u017ce pomagaj\u0105c stalinowskiej Jutrzence Wolno\u015bci, pomagaj\u0105 ca\u0142ej ludzko\u015bci. Legenda i magia komunizmu dawa\u0142a ogromn\u0105 przewag\u0119 NKWD (p\u00f3\u017aniej KGB) nad znacznie bardziej zrutynizowanymi s\u0142u\u017cbami Zachodu.<\/span><\/span><\/p>\n

Mit zacz\u0105\u0142 rozsypywa\u0107 si\u0119 po XX Zje\u017adzie KPZR i po rewolucji w\u0119gierskiej w 1956 roku. Ju\u017c pod koniec lat 50. wsp\u00f3\u0142czesny Goleniewskiemu funkcjonariusz wywiadu PRL odwiedzaj\u0105cy Wiede\u0144, \u00f3wczesne centrum agentur wszystkich s\u0142u\u017cb wywiadowczych \u015bwiata, rozpu\u015bci\u0142 do domu najbardziej zaufanych agent\u00f3w, m\u00f3wi\u0105c im, \u017ce wszystko, o co walczyli i za co przed wojn\u0105 siedzieli w wi\u0119zieniach, okaza\u0142o si\u0119 szalbierstwem. Tej informacji nie maj\u0105 nawet archiwi\u015bci \u0141ubianki. Dzisiejszym szefom wywiadu chyba trudno w to uwierzy\u0107, lecz ten funkcjonariusz musia\u0142 by\u0107 zawiedzionym idealist\u0105.<\/span><\/span><\/p>\n

Wiadomo, \u017ce \u0142atwiej sprawuje si\u0119 w\u0142adz\u0119, maj\u0105c zaufanie obywateli. \u0141atwiej te\u017c zdobywa si\u0119 informacje, sprawuj\u0105c w\u0142adz\u0119 nad sercami i umys\u0142ami.<\/span><\/span><\/p>\n

Watykan i Mosad?<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

1 grudnia 1989 roku blok radziecki by\u0142 w stanie zaawansowanego rozpadu, gdy do Watykanu przyjecha\u0142 – ju\u017c w roli pokutnika – sekretarz generalny Michai\u0142 Gorbaczow. By\u0142a to jego ostatnia pr\u00f3ba uratowania ZSRR – nast\u0119pnego dnia mia\u0142 spotka\u0107 si\u0119 na Malcie z prezydentem Bushem. Oto opis watyka\u0144skiej wizyty, autorstwa Carla Bernsteina i Marco Politiego z ksi\u0105\u017cki „Jego \u015awi\u0105tobliwo\u015b\u0107 Jan Pawe\u0142 II i sekretna historia naszych czas\u00f3w” (Doubleday, Nowy Jork, Londyn, Toronto, 1996), kt\u00f3ra ukaza\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c w Polsce: „Owego dnia z okien kurii wychylali si\u0119 wszyscy ksi\u0119\u017ca arcybiskupi, aby zobaczy\u0107 scen\u0119, jak\u0105 zdarza si\u0119 widzie\u0107 raz na 1000 lat. Za\u0142amywa\u0142a si\u0119 wroga cywilizacja. Od przesz\u0142o 60 lat Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki zaanga\u017cowany by\u0142 w walk\u0119 z Kremlem, za\u015b ci ludzie w czarnych sutannach, wychowani w seminariach do walki ze s\u0142ugami Szatana, byli zawsze w pierwszym szeregu. Walka wywiad\u00f3w jest tylko jednym z wielu przejaw\u00f3w walki wielkich cywilizacji o umys\u0142y i o dusze ludzkie. Wywiad radziecki, dzia\u0142aj\u0105cy r\u00f3wnie\u017c przy pomocy swych surogat\u00f3w, takich jak Stasi i bu\u0142garska Dur\u017cawna Sigurnost\u2019, by\u0142 wywiadem znakomitym, dop\u00f3ki sta\u0142a za nim idea”.<\/span><\/span><\/p>\n

Ci sami autorzy cytuj\u0105 opini\u0119 genera\u0142a w st. spocz. Vernona Waltersa, reaganowskiego ambasadora do specjalnych porucze\u0144: „Papie\u017c ma do dyspozycji najstarsz\u0105 s\u0142u\u017cb\u0119 wywiadowcz\u0105 na \u015bwiecie, chyba \u017ce we\u017amiemy pod uwag\u0119 Izraelczyk\u00f3w; lecz jego s\u0142u\u017cba nie mia\u0142a tysi\u0105cletniej przerwy”.<\/span><\/span><\/p>\n

Genius Ecclesiae<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Dusza buntuje si\u0119, gdy nie\u017cyczliwi autorzy (ostatnie rozdzia\u0142y ksi\u0105\u017cki s\u0105 paszkwilem na dogmatyzm polskiego papie\u017ca) stawiaj\u0105 Ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymski – Ecclesia, Mater Nostra – na jednej p\u0142aszczy\u017anie z Mosadem. Jest to wulgarne uj\u0119cie tematu, mimo \u017ce organizacja Opus Dei istotnie wykazuje cechy por\u00f3wnywalne z cechami organizacji wywiadowczych. Jest natomiast prawd\u0105, \u017ce w wielopi\u0119trowej hierarchii Ko\u015bcio\u0142a niepor\u00f3wnywalny z \u017cadnym innym przep\u0142yw informacji zale\u017cy obecnie (r\u00f3\u017cnie to w przesz\u0142o\u015bci bywa\u0142o) g\u0142\u00f3wnie od zaufania wiernych, i \u017ce powolnie wypracowywane decyzje maj\u0105 utrwala\u0107 w\u0142adz\u0119 nad sercami i umys\u0142ami 900 milion\u00f3w cz\u0142onk\u00f3w Ko\u015bcio\u0142a. Nie zawsze si\u0119 to udaje.<\/span><\/span><\/p>\n

Ci sami dwaj autorzy twierdz\u0105, \u017ce Ko\u015bci\u00f3\u0142, osi\u0105gn\u0105wszy zwyci\u0119stwo nad Czerwonym Szatanem Wschodu, na polecenie papie\u017ca anga\u017cuje sw\u0105 pot\u0119\u017cn\u0105 organizacj\u0119 informacji i w\u0142adzy do walki z konsumeryzmem i relatywizmem moralnym Zachodu. Wskazuje na to – wed\u0142ug nich – przes\u0142anie encykliki „Veritatis Splendor”. Po 20 latach walki ze z\u0142em Wschodu, twierdz\u0105 autorzy, papie\u017c chce po\u015bwi\u0119ci\u0107 reszt\u0119 \u017cycia walce z wp\u0142ywami Zachodu.<\/span><\/span><\/p>\n

Jako organizacja w\u0142adzy (nad sercami wiernych), dzia\u0142alno\u015b\u0107 Ko\u015bcio\u0142a – podobnie jak innych organizacji – podlega rygorom oceny opinii publicznej. Wiedz\u0105 o tym m\u0105drzy hierarchowie: inaczej bywa\u0142 oceniany, i inne miewa\u0142 wp\u0142ywy na serca i umys\u0142y ludzkie Ko\u015bci\u00f3\u0142 Cierpi\u0105cy, Ko\u015bci\u00f3\u0142 Walcz\u0105cy, Ko\u015bci\u00f3\u0142 Triumfuj\u0105cy. Ten ostatni bywa\u0142 traktowany jako cz\u0119\u015b\u0107 establishmentu.<\/span><\/span><\/p>\n

Ramiona wzniesione do nieba<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Latem 1987 roku jecha\u0142em z korespondentem „Los Angeles Timesa”, Bobem Gillette, z Warszawy do Kazimierza nad Wis\u0142\u0105. Wybra\u0142em boczn\u0105 drog\u0119, przez Kozienice. Za wsi\u0105 Mniszew zjecha\u0142em na parking-skansen z czas\u00f3w bitwy o Studzianki: w kiosku po\u017c\u00f3\u0142k\u0142e ulotki informacyjne, na piedestale czo\u0142g T-34, w rowach dzia\u0142ka przeciwpancerne. P\u00f3\u017aniej pojecha\u0142em dalej, by Amerykanin zobaczy\u0142, \u017ce jest w ojczy\u017anie w\u0142adza wi\u0119ksza od tej, kt\u00f3r\u0105 daj\u0105 radzieckie armatki. O kilometr dalej, po prawej stronie, na wysokim wzg\u00f3rzu, w b\u0142agalnym ge\u015bcie do nieba – dwie p\u0142aszczyzny \u015bcian ko\u015bcio\u0142a, ju\u017c zwie\u0144czone krzy\u017cem, jeszcze nie dachem. Ich gest dominowa\u0142 nad okolic\u0105. – To najwspanialsza metafora rz\u0105d\u00f3w nad Polsk\u0105 – te niewinne \u015bciany na wzg\u00f3rzu i te rdzewiej\u0105ce czo\u0142gi w dolinie – powiedzia\u0142 Gillette. Wkr\u00f3tce potem zosta\u0142 zast\u0119pc\u0105 szefa Radia Wolna Europa.<\/span><\/span><\/p>\n

Ubieg\u0142ego lata jecha\u0142em tamt\u0119dy ponownie. Genius loci – duch miejsca – zmieni\u0142 si\u0119 po latach. Rdzewiej\u0105ce czo\u0142gi s\u0105 nadal, lecz ca\u0142kiem ju\u017c odparowa\u0142y z ludzkiej \u015bwiadomo\u015bci: kiosk sprzedaje col\u0119 i batoniki „Mars”. Farao\u0144ski w swym majestacie ko\u015bci\u00f3\u0142 na wzg\u00f3rzu nie wyci\u0105ga ju\u017c ramion b\u0142agalnie do nieba. Nie jest symbolem b\u0142agania ani buntu, nie rozpala wyobra\u017ani.<\/span><\/span><\/p>\n

Przypisy<\/b><\/span><\/span><\/p>\n

Przewertowa\u0142em wiele ksi\u0105\u017cek, staraj\u0105c si\u0119 oddzieli\u0107 ziarno od plew. Z pewno\u015bci\u0105 nie w pe\u0142ni mi si\u0119 to uda\u0142o. Pisanie o tajnych s\u0142u\u017cbach te\u017c jest prac\u0105 w gabinecie luster: wi\u0119kszo\u015b\u0107 publikacji jest inspirowana.<\/span><\/span><\/p>\n

Nie pisz\u0119 o izraelskim Mosadzie, przez niekt\u00f3rych uwa\u017canym za najsprawniejszy wywiad na \u015bwiecie. Szkoda fatygi. Nawet korespondencja przewo\u017cona przez jego kurier\u00f3w piecz\u0119towana jest nieprawdziw\u0105 nazw\u0105. Samo s\u0142owo „Mosad” oznacza po prostu instytut. Pe\u0142na nazwa „ha-Mosad le-Tafkidim Mejuchadim” oznacza Instytut do Zada\u0144 Specjalnych, lecz Izraelczycy maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c – „ha-Mosad le-Bitachon Leumi” – Instytut ds. Bezpiecze\u0144stwa Pa\u0144stwa. Dziennikarz, pytaj\u0105cy osob\u0119 wtajemniczon\u0105 o to, kt\u00f3ry instytut jest kt\u00f3rym, napotyka ci\u0119\u017ckie spojrzenie: A po co ci ta wiadomo\u015b\u0107? Grub\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 z podtytu\u0142em „Pe\u0142na historia izraelskiego wywiadu”, mo\u017cna spokojnie od\u0142o\u017cy\u0107 na p\u00f3\u0142k\u0119 – ani pe\u0142na, ani historia.<\/span><\/span><\/p>\n

Zabrzmi to nieprawdopodobnie, lecz najbardziej wiarygodnym autorem w tych skomplikowanych sprawach wyda\u0142 mi si\u0119 by\u0107 emerytowany genera\u0142 KGB, Oleg Ka\u0142ugin: krytycyzm, imponuj\u0105ca pami\u0119\u0107, ch\u0142odna logika, intelektualna sp\u00f3jno\u015b\u0107.<\/span><\/span><\/p>\n

No, lecz skoro ju\u017c jest si\u0119 informatorem KGB…<\/span><\/span><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Informatorem KGB zosta\u0142em przypadkowo. Wczesn\u0105 wiosn\u0105 1985 roku znajomy profesor zaprosi\u0142 mnie na Uniwersytet Duke w P\u00f3\u0142nocnej Karolinie. Przyje\u017cd\u017cali radzieccy, nie by\u0142o wiadomo, w jakim w\u0142a\u015bciwie celu. – Na Kremlu dopiero co zasiad\u0142 nowy sekretarz, nazywa si\u0119 Gorbaczow, warto b\u0119dzie pos\u0142ucha\u0107, o czym m\u00f3wi\u0105 – zach\u0119ca\u0142 mnie znajomy. Ju\u017c pierwszego dnia dowiedzia\u0142em si\u0119, po co […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=41"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":43,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/41\/revisions\/43"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=41"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=41"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=41"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}