POLITYKA<\/b><\/p>\n
Z a kulisami walki o NATO<\/b><\/p>\n
Polska m\u0105dra przed szkod\u0105<\/b><\/p>\n
JERZY JASTRZ\u0119BOWSKI<\/b><\/p>\n
z Toronto<\/b><\/p>\n
Teraz mog\u0119 ju\u017c to napisa\u0107, po g\u0142osowaniu w Senacie. Publicysta New York Times’a, William Safire, dwukrotnie relacjonowa\u0142 w druku sw\u0105 rozmow\u0119 z prezydentem Aleksandrem Kwa\u015bniewskim. Wed\u0142ug tych relacji, prezydent powiedzia\u0142 mu: „Polska ma dw\u00f3ch gro\u017anych przeciwnik\u00f3w w sprawie rozszerzenia NATO — Rosj\u0119 i>>New York Timesa<<„.<\/b><\/p>\n
Z Rosj\u0105 sprawa by\u0142a zrozumia\u0142a. Nie musz\u0119 t\u0142umaczy\u0107 motyw\u00f3w. Przeciwnicy w\u0142\u0105czenia Polski do Sojuszu mieli otrzyma\u0107 cztery argumenty w celu udowodnienia w Senacie USA, \u017ce Polska nie doros\u0142a do cz\u0142onkostwa: 1. Nacjonalizm Polak\u00f3w doprowadzi NATO do konfliktu z Rosj\u0105; 2. Polacy s\u0105 antysemitami; 3. Polska klasa polityczna jest prze\u017carta rosyjsk\u0105 agentur\u0105; 4. Polska ma nieustabilizowane stosunki z Ukrain\u0105 i konflikt z w\u0142asn\u0105 mniejszo\u015bci\u0105 ukrai\u0144sk\u0105; Polacy chc\u0105 bi\u0107 si\u0119 o Lw\u00f3w, Ukrai\u0144cy – o Przemy\u015bl.<\/p>\n
Z tego, co s\u0142ysza\u0142em w Waszyngtonie wynika, \u017ce par\u0119 lat temu rosyjskie s\u0142u\u017cby skoncentrowa\u0142y uwag\u0119 zw\u0142aszcza na punktach 3. i 4. Mi\u0119dzy innymi, pr\u00f3bowa\u0142y zdyskontowa\u0107 „spraw\u0119 Olina, Kata i Minima”. Sprawa ta jednak ugrz\u0119z\u0142a na wczesnym etapie. Amerykanie nie uwierzyli. Nie uwierzyli te\u017c w kwietniow\u0105 rewelacj\u0119 „Spiegla”, jakoby UOP wysy\u0142a\u0142 szpieg\u00f3w do Niemiec, za\u015b ich odkrycia sprzedawa\u0142 na \u0141ubiance.<\/p>\n
W punkcie 4. chodzi\u0142o o podjudzenie Polak\u00f3w przeciw Ukrai\u0144com i odwrotnie, po obu stronach granicy. Chodzi\u0142o o wywo\u0142anie prowokacji lub zamieszek przy okazji np. rozbi\u00f3rki nielegalnego pomnika ku czci UPA na Ziemi Przemyskiej lub zbezczeszczenia polskiej flagi we Lwowie. \u015awiat natychmiast dowiedzia\u0142by si\u0119 o tym, \u017ce Polacy ju\u017c si\u0119 bij\u0105, za\u015b „New York Times” izwi\u0105zane z nim ko\u0142a opiniotw\u00f3rcze nie dopu\u015bci\u0142yby do przyschni\u0119cia sprawy. W Polsce i w Kanadzie (du\u017ca koncentracja ukrai\u0144skich emigrant\u00f3w) dzia\u0142ali dwaj historycy-publicy\u015bci, judz\u0105c polskich czytelnik\u00f3w przeciw „ukrai\u0144skim rezunom i g\u0142upkom”. Naiwni wydawcy publikowali niekt\u00f3re materia\u0142y, uwa\u017caj\u0105c je za wykwit polskiego patriotyzmu. Nie by\u0142y to jednak dzie\u0142a patriotyczne, by\u0142y to prace zlecone.<\/p>\n
Na szcz\u0119\u015bcie, jak rzadko w naszej historii, Polska okaza\u0142a si\u0119 by\u0107 m\u0105dra przed szkod\u0105. Czytelnicy pami\u0119taj\u0105 zapewne nag\u0142\u0105 wizyt\u0119 W\u0142odzimierza Cimoszewicza i Jacka Kuronia w czerwcu ub. r. w Przemy\u015blu, gdzie w ostatniej chwili zapobie\u017cono utr\u0105ceniu festiwalu kultury ukrai\u0144skiej w Polsce. To by\u0142a jedna z ostatnich interwencji, zapobiegaj\u0105cych polsko-ukrai\u0144skiej awanturze. W miesi\u0105cu poprzedzaj\u0105cym \u00f3w niedosz\u0142y incydent prezydent Kwa\u015bniewski podpisa\u0142 w Kijowie o\u015bwiadczenie o porozumieniu i pojednaniu z Ukrain\u0105, za\u015b prezydent Jelcyn – w Pary\u017cu – porozumienie tworz\u0105ce Rad\u0119 NATO-Rosja. Porozumienie da\u0142o Rosji prawo do wyra\u017cania swych opinii – i nic ponadto. Moskwa pogodzi\u0142a si\u0119 zrozszerzeniem NATO na wsch\u00f3d. Temperatura opad\u0142a. Odwo\u0142ano prace zlecone.<\/p>\n
Uk\u0105szenie gazety<\/b><\/p>\n
Nie pogodzi\u0142 si\u0119 z tym „New York Times”. Ponadstuletnie imperium opiniodawcze dynastii Ochs\u00f3w-Sulzberger\u00f3w przyzwyczajone by\u0142o do innego obrotu spraw: „New York Times” grzmia\u0142 w artykule redakcyjnym – politycy kucali ze strachu. Uk\u0105szenie nowojorskiej gazety bywa\u0142o \u015bmiertelne.<\/p>\n
W marcu br. , w wywiadzie dla warszawskiego tygodnika, ambasador USA w Warszawie, Daniel Fried, powiedzia\u0142: „Stanowisko >>New York Timesa<< sprowadza si\u0119 do tezy, \u017ce Europa \u015arodkowa w gruncie rzeczy nale\u017cy do Rosji; dlatego Ameryka \u017ale robi, rzucaj\u0105c Rosji wyzwanie, bo rzuca wyzwanie naturalnemu porz\u0105dkowi rzeczy”.<\/p>\n
To prawda, lecz chyba niepe\u0142na. By\u0142y te\u017c inne, mniej oczywiste dla czytelnik\u00f3w motywy zaciek\u0142ej kampanii „N. Y. Timesa” przeciwko przyst\u0105pieniu Polski – zw\u0142aszcza Polski! – oraz Czech i W\u0119gier do NA-TO.<\/p>\n
Par\u0119 lat temu zacz\u0105\u0142em zbiera\u0107 kampanijne artyku\u0142y „nowojorczyk\u00f3w”, chc\u0105c kiedy\u015b przeanalizowa\u0107 ich polityk\u0119 i taktyk\u0119. By\u0142o tych materia\u0142\u00f3w tyle — we wszystkich wymienionych na wst\u0119pie punktach — \u017ce m\u00f3g\u0142bym napisa\u0107 doktorat z \u017curnalistyki. Ogranicz\u0119 si\u0119 do paru pozycji zostatnich miesi\u0119cy. Zaczn\u0119 od ko\u0144ca.<\/p>\n
Dopiero 20 marca br. , w obszernym artykule pi\u00f3ra Alison Mitchell, drukowanym na pierwszej stronie, „New York Times” przyzna\u0142 si\u0119 do pora\u017cki. Artyku\u0142 utrzymany by\u0142 w tonie pogrzebowym, lecz rzeczowym, z paroma zjadliwo\u015bciami, o kt\u00f3rych poni\u017cej. Autorka z gorycz\u0105 wylicza sposoby, do jakich uciek\u0142 si\u0119 Departament Stanu (Madeleine Albright i Jeremy Rosner) i Pentagon (William Cohen) , aby „zawczasu st\u0119pi\u0107 wszelkie zasadnicze argumenty opozycji”. Czytelnicy dziennika dowiedzieli si\u0119, \u017ce ju\u017c w marcu ubieg\u0142ego roku Departament Stanu utworzy\u0142 specjaln\u0105 kom\u00f3rk\u0119 ds. ratyfikacji uk\u0142adu o poszerzeniu NATO. Jej zadaniem by\u0142o w\u0142a\u015bnie „st\u0119pianie”, czyli przygotowanie gruntu pod pomy\u015blne dla Polski, jak r\u00f3wnie\u017c Czech i W\u0119gier, g\u0142osowanie w Senacie. Dowiedzieli si\u0119, \u017ce wymagana wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142os\u00f3w w Senacie istnia\u0142a od roku, i trzeba by\u0142oby znacznie wi\u0119kszego nieszcz\u0119\u015bcia, ni\u017c antypolskie resentymenty redaktor\u00f3w „New York Timesa”, aby proporcj\u0119 g\u0142os\u00f3w odwr\u00f3ci\u0107. Dopiero teraz dowiedzieli si\u0119, \u017ce Rosnerowi uda\u0142o si\u0119 odci\u0105\u0107 „New York Timesa” od jego naturalnej bazy spo\u0142ecznej i politycznej w wyniku serii poufnych spotka\u0144 z liderami organizacji \u017cydowskich i zwi\u0105zkowych w USA.<\/p>\n
Redaktorzy „New York Timesa” winni mo\u017ce dowiedzie\u0107 si\u0119, \u017ce „Rzeczpospolita” te\u017c bra\u0142a udzia\u0142 w „st\u0119pieniu zawczasu zasadniczych argument\u00f3w opozycji”. Od paru lat nasz dziennik, azw\u0142aszcza „Plus Minus”, drukowa\u0142 d\u0142ug\u0105 seri\u0119 utrzymanych w rzeczowym i przyjaznym tonie artyku\u0142\u00f3w na tematy polsko-\u017cydowskie, polskoukrai\u0144skie, polsko-litewskie i polsko-rosyjskie. W\u015br\u00f3d autor\u00f3w byli m. in. \u017bydzi, Ukrai\u0144cy, Rosjanie. Czy b\u0119dzie zaskoczeniem dla redaktor\u00f3w „New York Timesa”, \u017ce t\u0142umaczone na angielski streszczenia owych artyku\u0142\u00f3w — a by\u0107 mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c z innych polskich periodyk\u00f3w, lecz tego nie wiem na pewno – trafia\u0142y na dyskietk\u0119 w Departamencie Stanu? Potrzebne by\u0142y jako dow\u00f3d korzystnych zmian zachodz\u0105cych w polskiej opinii spo\u0142ecznej i — to wiem na pewno — swoj\u0105 rol\u0119 spe\u0142nia\u0142y. Lecz w czasie, gdy polska dyskietka wype\u0142nia\u0142a si\u0119, nowojorscy redaktorzy szamotali si\u0119 z innym problemem.<\/p>\n
Na pocz\u0105tku debaty o rozszerzeniu NATO, Pentagon oceni\u0142 przysz\u0142e koszty tej operacji na 35 miliard\u00f3w dolar\u00f3w, za\u015b udzia\u0142 USA w kosztach — na 2 miliardy. Wiadomo by\u0142o, \u017ce koszty b\u0119d\u0105 dra\u017cliw\u0105 spraw\u0105 wczasie, gdy wbud\u017cecie USA dokonywane s\u0105 ci\u0119cia, m. in. w wydatkach na s\u0142u\u017cb\u0119 zdrowia. Latem ubieg\u0142ego roku kalkulacje, dokonywane przez r\u00f3\u017cne instytuty bada\u0144 strategicznych, zacz\u0119\u0142y gwa\u0142townie rosn\u0105\u0107, si\u0119gaj\u0105c w ko\u0144cu 125 miliard\u00f3w dolar\u00f3w. Wiadomo by\u0142o, \u017ce Senat nie prze\u0142knie takiej sumy. Tymczasem Waszyngton nie protestowa\u0142, nie prostowa\u0142 wycen. „New York Timesa”, a za nim kilka innych wp\u0142ywowych gazet, rzuci\u0142 si\u0119 na spraw\u0119 koszt\u00f3w, niczym na t\u0142ust\u0105 ko\u015b\u0107 i sp\u0119dzi\u0142 kilka miesi\u0119cy nad ni\u0105.<\/p>\n
Dokni\u0119cie r\u00f3\u017cd\u017cki<\/b><\/p>\n
Lecz jesieni\u0105 rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 senackie przes\u0142uchania w sprawie NATO i — jak za dotkni\u0119ciem r\u00f3\u017cd\u017cki — oceny koszt\u00f3w zacz\u0119\u0142y si\u0119 kurczy\u0107, a\u017c w lutym br. – w ostatnim opracowaniu Pentagonu — skurczy\u0142y si\u0119 do p\u00f3\u0142tora miliarda dolar\u00f3w. USA mia\u0142yby partycypowa\u0107 sum\u0105 400 milion\u00f3w, czyli mniejsz\u0105 ni\u017c coroczne wydatki na przemalowywanie pas\u00f3w i wymian\u0119 znak\u00f3w na autostradach. Wrzawa wok\u00f3\u0142 koszt\u00f3w ucich\u0142a. A tymczasem przed komisjami Senatu zd\u0105\u017cyli ju\u017c wypowiedzie\u0107 si\u0119 za rozszerzeniem NATO Madeleine Albright i William Cohen, Zbigniew Brzezi\u0144ski i Henry Kissinger, genera\u0142owie John Shalikashvili i William Odom. Wszyscy — pozytywnie.<\/p>\n
Niech\u017ce mnie historyk lub politolog poprawi, je\u015bli si\u0119 myl\u0119: pierwszy to chyba raz w naszej historii, \u017ce sprzymierze\u0144cy polskiej sprawy okazali si\u0119 nie tylko silniejsi, lecz r\u00f3wnie\u017c sprytniejsi od naszych przeciwnik\u00f3w.<\/p>\n
„New York Times” zmieni\u0142 w\u00f3wczas k\u0105t natarcia. 5 stycznia br. dziennik wydrukowa\u0142 obszerny artyku\u0142 pi\u00f3ra swej korespondentki w Warszawie, pani Jane Perlez. Redakcja opatrzy\u0142a artyku\u0142 wielkim tytu\u0142em: „Dra\u017cliwy problem powi\u0119kszonego NATO — agencje wywiadowcze” (Touchy Issue of Bigger NATO: Spy Agencies) .<\/p>\n
Artyku\u0142 by\u0142 napisany w spos\u00f3b profesjonalny, z przytoczeniem opinii zar\u00f3wno za, jak r\u00f3wnie\u017c przeciw tezie, i\u017c Polska mo\u017ce by\u0107 zdradliwym sojusznikiem. By\u0142 to jednak artyku\u0142 zabawny, poniewa\u017c przy omawianiu poziomu kadr WSI oraz UOP-ujedyny bezsprzeczny wniosek by\u0142 pytaniem, cytuj\u0119: „Ci faceci mog\u0105 by\u0107 lojalni wobec Polski, lecz czy nie b\u0119dzie \u0142atwo przekupi\u0107 ich obecnie, gdy ideologia straci\u0142a na znaczeniu, za\u015b pieni\u0105dze zyska\u0142y? „. W ten spos\u00f3b anonimowy pracownik ameryka\u0144skiego wywiadu podzieli\u0142 obywatelsk\u0105 trosk\u0119 „New York Timesa”.<\/p>\n
Szale\u0144stwo Madeleine<\/b><\/p>\n
I jeszcze jeden przejaw antypolskiej zjadliwo\u015bci, przes\u0142anianej trosk\u0105 o dobro Ameryki. Przeciwnicy rozszerzenia NATO przez lata unikali zwrotu „nie chcemy umiera\u0107 za Gda\u0144sk”. Skojarzenie z tytu\u0142ami prasy francuskiej zsierpnia 1939 roku — „Les Francais veulent-ils mourir pour Danzig? ” — by\u0142oby kompromituj\u0105ce. M\u00f3wiono raczej: „dlaczego Amerykanie maj\u0105 walczy\u0107 o Maribor? „. Maribor jest turystycznym miasteczkiem w S\u0142owenii. Lecz w cytowanym ju\u017c artykule Alison Mitchell nowojorskim redaktorom (bo od nich zale\u017cy ostateczny kszta\u0142t ka\u017cdego artyku\u0142u) pu\u015bci\u0142y nerwy i pojawi\u0142 si\u0119 zwrot, cytuj\u0119: „zabrak\u0142o presji na senator\u00f3w, aby wyt\u0142umaczyli, dlaczego USA zobowi\u0105zuj\u0105 si\u0119 do walki o Gda\u0144sk lub Warszaw\u0119”. Szyd\u0142o zworka: boli ich wi\u0119c przede wszystkim sprawa Polski.<\/p>\n
Ale nie, nazwa Czech te\u017c pojawi\u0142a si\u0119 w antynatowskiej kampanii „New York Timesa”, i te\u017c w kompromituj\u0105cym kontek\u015bcie. Thomas Friedman jest \u015bwietnym dziennikarzem. Obszerne cytaty z jego felieton\u00f3w pojawi\u0142y si\u0119 dwukrotnie w moich artyku\u0142ach w „Rzeczpospolitej”. I oto 17 lutego br. w felietonie, zatytu\u0142owanym „Szale\u0144stwo Madeleine” (Madeleine’sFolly) , Friedman pisze, cytuj\u0119: „Je\u015bli dru\u017cyna Clintona przegra spraw\u0119 traktatu START II (z Rosj\u0105 — J. J. ) po to, by przy\u0142\u0105czy\u0107 Czech\u00f3w do NATO, zostanie to zapisane jako jeden z najwi\u0119kszych b\u0142\u0119d\u00f3w w historii polityki zagranicznej USA: jako szale\u0144stwo Madeleine”.<\/p>\n
Przecieram oczy, autor otwarcie pije do czeskiego pochodzenia pani Albright. W Ameryce, kraju zbudowanym przez imigrant\u00f3w, \u017caden kulturalny cz\u0142owiek nie o\u015bmieli si\u0119 wypomnie\u0107 drugiemu obywatelowi odmiennego pochodzenia etnicznego. Taka wypowied\u017a uwa\u017cana by\u0142a za chamstwo nie licuj\u0105ce z ameryka\u0144skim patriotyzmem. Mo\u017cna j\u0105 skar\u017cy\u0107 do s\u0105du. Zbigniew Brzezi\u0144ski urodzi\u0142 si\u0119 jako Polak, Henry Kissinger jako \u017byd niemiecki, lecz \u017cadnemu dziennikarzowi nie przysz\u0142o do g\u0142owy, by wypomnie\u0107 im, \u017ce graj\u0105 wbrew interesom USA, na korzy\u015b\u0107 Polski lub Niemiec. Czy „New York Times” jest ponad dobrym obyczajem, ponad prawem?<\/p>\n
Lecz dlaczego Friedman nie si\u0119ga po ci\u0119\u017cszy argument w walce z pani\u0105 Albright, tak znielubion\u0105 przez zesp\u00f3\u0142 „New York Timesa”? W styczniu ubieg\u0142ego roku Albright dowiedzia\u0142a si\u0119 z gazet o \u017cydowskich pochodzeniu swoich rodzic\u00f3w i „nowojorczycy” pisali w\u00f3wczas o niej ze zdziwieniem, \u017ce powinna o tym wiedzie\u0107 i m\u00f3wi\u0107 wcze\u015bniej. Wi\u0119c mo\u017ce, zamiast przyczepia\u0107 si\u0119 do czeskiego pochodzenia, redaktorzy „New York Timesa” powinni zaatakowa\u0107 j\u0105 za \u017cydowskie pochodzenie?<\/p>\n
N iemo\u017cliwe: zabrzmia\u0142oby to tak, jak pra\u0142at Henryk Jankowski, wyzywaj\u0105cy swych przeciwnik\u00f3w od katolik\u00f3w.<\/p>\n
Pozostaje pytanie: dlaczego oni nas tak bardzo nie lubi\u0105?<\/p>\n
Neutralizacja opinii<\/b><\/p>\n
Ju\u017c po napisaniu powy\u017cszego, 17 kwietnia przeczyta\u0142em w „New York Timesie” co\u015b pozytywnego o Polsce. Minister Bronis\u0142aw Geremek udzieli\u0142 wywiadu. Koronkowa robota. „Nowojorczycy” chyba nie zorientowali si\u0119, co drukuj\u0105. Profesor, znany z niezwyk\u0142ej sprawno\u015bci intelektualnej i politycznego „nosa”, pozwoli\u0142 im na u\u017cycie swego nazwiska na p\u0142aszczy\u017anie rasowej, ch\u0119tnie wyr\u00f3\u017cnianej przez „nowojorczyk\u00f3w” (i pra\u0142ata Jankowskiego) . Metoda piekielnie ryzykowna, tym razem powiod\u0142a si\u0119. Przypuszczam, \u017ce Geremkowi uda\u0142o si\u0119 zneutralizowa\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 zaciek\u0142ej antypolskiej opinii w\u015br\u00f3d wp\u0142ywowego grona czytelnik\u00f3w „New York Timesa”. Gdy 20 kwietnia gazeta ruszy\u0142a do ponownego ataku, Polsk\u0119 zostawiono w spokoju. Ca\u0142ostronicowy apel do Senatu USA o od\u0142o\u017cenie g\u0142osowania nad rozszerzeniem NATO by\u0142 podpisany nazw\u0105 jakiej\u015b organizacji zatroskanych biznesmen\u00f3w. Pyta\u0142em w Nowym Jorku — nikt o takowej nie s\u0142ysza\u0142. Wida\u0107 nie ja jeden pyta\u0142em: nast\u0119pnego dnia zak\u0142opotana gazeta wyja\u015bni\u0142a, \u017ce g\u0142\u00f3wn\u0105 postaci\u0105 w\u015br\u00f3d zatroskanych jest Ben Cohen, wsp\u00f3\u0142w\u0142a\u015bciciel popularnych w Ameryce lodziarni. Lecz nie to jest wa\u017cne. Obiektem ataku sta\u0142y si\u0119 tym razem W\u0119gry. Apel ostrzega\u0142 senator\u00f3w, \u017ce wci\u0105gaj\u0105 USA w przysz\u0142\u0105 wojn\u0119 o. .. Siedmiogr\u00f3d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
POLITYKA Z a kulisami walki o NATO Polska m\u0105dra przed szkod\u0105 JERZY JASTRZ\u0119BOWSKI z Toronto Teraz mog\u0119 ju\u017c to napisa\u0107, po g\u0142osowaniu w Senacie. Publicysta New York Times’a, William Safire, dwukrotnie relacjonowa\u0142 w druku sw\u0105 rozmow\u0119 z prezydentem Aleksandrem Kwa\u015bniewskim. Wed\u0142ug tych relacji, prezydent powiedzia\u0142 mu: „Polska ma dw\u00f3ch gro\u017anych przeciwnik\u00f3w w sprawie rozszerzenia NATO […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=55"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/55\/revisions\/56"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=55"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=55"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=55"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}