IMIGRANCI<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Bez nich Stany Zjednoczone nie sta\u0142yby si\u0119 \u015bwiatowym mocarstwem<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Bram nie zatrza\u015bniemy<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
JERZY JASTRZ\u0119BOWSKI<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Do ko\u0144ca roku co trzeci mieszkaniec ponadczteromilionowej metropolii Toronto b\u0119dzie zalicza\u0142 si\u0119 do grup etnicznych, taktownie okre\u015blanych jako „widoczne mniejszo\u015bci”. M\u00f3wi\u0105c mniej grzecznie — „kolorowych i sko\u015bnookich”. Poza setkami tysi\u0119cy przybysz\u00f3w z Hongkongu, Chin, Korei, Wietnamu, Filipin, Indii, Sri Lanki, Jamajki, s\u0105 jeszcze grupy etniczne nie nale\u017c\u0105ce do „mniejszo\u015bci widocznych”: ponad trzysta tysi\u0119cy W\u0142och\u00f3w, ponad sto tysi\u0119cy Portugalczyk\u00f3w, blisko sto tysi\u0119cy Polak\u00f3w, dziesi\u0105tki tysi\u0119cy Ukrai\u0144c\u00f3w, Grek\u00f3w itp. Co roku przybywa ponad siedemdziesi\u0105t tysi\u0119cy nowych przybysz\u00f3w. W Toronto jest w u\u017cyciu ponad sto j\u0119zyk\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
Podobne realia napotyka si\u0119 winnych wielkich miastach: Nowym Jorku, Los Angeles i Miami, Vancouver i Montrealu, Londynie i Birmingham, Pary\u017cu i Marsylii, Berlinie i Hamburgu. Masowa imigracja jest problemem ca\u0142ego bogatego \u015bwiata.<\/p>\n
<\/p>\n
Tymczasem Polska staje wobec \u017c\u0105da\u0144 ” uszczelnienia” wschodniej granicy. Domagaj\u0105 si\u0119 tego Niemcy, domaga si\u0119 du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 polskiej opinii. Mo\u017ce, wyrzekaj\u0105c si\u0119 emocji, warto zastanowi\u0107 si\u0119: czy masowa imigracja przynosi zyski czy straty krajom docelowym? Czy uda si\u0119 uszczelni\u0107 granice?<\/p>\n
<\/p>\n
Strata czy zysk<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Na pocz\u0105tku nale\u017cy zrobi\u0107 zasadnicze zastrze\u017cenie. Opisy z A meryki P\u00f3\u0142nocnej mo\u017cna przytacza\u0107 w kontek\u015bcie anegdotycznym, natomiast sytuacji na owym kontynencie nie mo\u017cna w \u017cadnej mierze por\u00f3wnywa\u0107 z sytuacj\u0105 w Polsce. Chodzi tu nie tylko oniepor\u00f3wnywaln\u0105 skal\u0119 tych kraj\u00f3w izjawisk. Chodzi r\u00f3wnie\u017c — b\u0119dzie o tym mowa dalej — o kompletnie inn\u0105 filozofi\u0119 pa\u0144stwa i inne nastawienie do przybysz\u00f3w. Lecz w\u0142a\u015bnie dlatego warto o tym napisa\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
W obecnej dekadzie USA przyjmuj\u0105 od o\u015bmiuset tysi\u0119cy do miliona dwustu tysi\u0119cy legalnych imigrant\u00f3w co roku. Kanada, odziewi\u0119ciokrotnie mniejszej liczbie ludno\u015bci (zaledwie 30 milion\u00f3w) , bije rekordy: przyjmuje od dwustu do dwustu pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciu tysi\u0119cy. To tak, jak gdyby Polska wpuszcza\u0142a co roku trzysta tysi\u0119cy przybysz\u00f3w na sta\u0142e.<\/p>\n
<\/p>\n
Czy Waszyngton i Ottawa dzia\u0142aj\u0105 z pobudek humanitarnych? Liczby sugeruj\u0105, \u017ce uchylanie bram granicznych musi si\u0119 op\u0142aca\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
Kwestia, czy imigrant pomna\u017ca, czy uszczupla produkt krajowy, czy odbiera prac\u0119 miejscowym, czy te\u017c wprost przeciwnie — przyczynia si\u0119 do powstania nowych miejsc pracy, by\u0142a wa\u0142kowana w mediach ameryka\u0144skich w zwi\u0105zku zinicjatyw\u0105 legislacyjn\u0105 ograniczaj\u0105c\u0105 nap\u0142yw imigrant\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
Za tej okazji w „Wall Street Journal” i „New York Timesie” przetoczy\u0142a si\u0119 fala wypowiedzi za- i przeciwimigranckich. Szczup\u0142o\u015b\u0107 miejsca pozwala mi na przytoczenie tylko niekt\u00f3rych g\u0142os\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
Burza wybuch\u0142a po opublikowaniu przez senatora Spencera Abrahama, przewodnicz\u0105cego senackiej podkomisji ds. imigracji, danych, uzyskanych przez zesp\u00f3\u0142 studi\u00f3w nad imigracj\u0105 Jamesa Smitha, ekonomisty z o\u015brodka badawczego Rand Corporation. Wed\u0142ug senatora, w wyniku symulacji ustalono, i\u017c imigracja do USA na obecnym poziomie przyczynia si\u0119 do wzrostu produktu krajowego brutto odwie\u015bcie miliard\u00f3w dolar\u00f3w rocznie. Abraham wyci\u0105gn\u0105\u0142 z tego wniosek, i\u017c w ci\u0105gu bie\u017c\u0105cej dekady poziom PKB w Stanach Zjednoczonych wzro\u015bnie, dzi\u0119ki imigrantom, o gigantyczn\u0105 warto\u015b\u0107 dw\u00f3ch bilion\u00f3w dolar\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
To stwierdzenie okaza\u0142o si\u0119 nadinterpretacj\u0105 danych. W dyskusji zabrali g\u0142os dwaj profesorowie ekonomii z Uniwersytetu Harvarda, George Borjas i Richard Freeman, obaj b\u0119d\u0105cy cz\u0142onkami wspomnianego zespo\u0142u. Wyst\u0119puj\u0105c jednym g\u0142osem w dyskusji, obaj uczeni zarzucili senatorowi manipulacj\u0119 liczbami. Ich konkluzja: imigranci przyczyniaj\u0105 si\u0119 do wzrostu dochod\u00f3w miejscowych Amerykan\u00f3w corocznie o sum\u0119 netto od jednego do dziesi\u0119ciu miliard\u00f3w dolar\u00f3w<\/p>\n
<\/p>\n
Nowi imigranci (nie wszyscy! ) bywaj\u0105 dodatkowym obci\u0105\u017ceniem dla bud\u017cet\u00f3w stanowych przez pierwsze dwadzie\u015bcia lat swego pobytu w USA, dopiero p\u00f3\u017aniej suma podatk\u00f3w przez nich p\u0142aconych przewy\u017csza sumy dop\u0142at do ich pobytu, a w d\u0142ugiej perspektywie — trzystu lat! — ka\u017cdy imigrant, za przyczyn\u0105 wnuk\u00f3w i prawnuk\u00f3w, wp\u0142aca w sumie o osiemdziesi\u0105t tysi\u0119cy dolar\u00f3w w podatkach wi\u0119cej do bud\u017cetu ni\u017c z niego wyci\u0105ga. Jest to \u015bci\u015ble fiskalne podej\u015bcie do problemu: bud\u017cet stanowy — podatki kontra dop\u0142aty.<\/p>\n
<\/p>\n
Natomiast przy szerszym, makroekonomicznym potraktowaniu problemu, okazuje si\u0119, \u017ce rynek pracy i rynek kapita\u0142owy zdecydowanie bardziej zyskuj\u0105, ni\u017c trac\u0105 na nap\u0142ywie g\u0142odnych pracy przybysz\u00f3w, zdecydowanych na har\u00f3wk\u0119, dorabianie si\u0119, w perspektywie za\u015b — zak\u0142adanie w\u0142asnych interes\u00f3w, kt\u00f3re wch\u0142aniaj\u0105 cz\u0142onk\u00f3w ich rodzin i innych cz\u0142onk\u00f3w tej samej grupy etnicznej. Tylko dwie grupy ludno\u015bci ponosz\u0105 straty netto na rynku pracy: inni imigranci, kt\u00f3rzy musz\u0105 konkurowa\u0107 z najnowsz\u0105 fal\u0105 przybysz\u00f3w, oraz ta cz\u0119\u015b\u0107 miejscowej m\u0142odzie\u017cy ameryka\u0144skiej, kt\u00f3ra nie ko\u0144czy szk\u00f3\u0142 \u015brednich inie ma w zwi\u0105zku z tym \u017cadnego przygotowania do pracy. Inne grupy ludno\u015bci zyskuj\u0105, i to wyra\u017anie.<\/p>\n
<\/p>\n
Przytoczy\u0142em powy\u017cszy wyci\u0105g zargumentacji dw\u00f3ch stron, aby unaoczni\u0107 konkluzj\u0119: ani jedna, ani druga strona nie kwestionuje faktu, i\u017c imigracja to op\u0142acalny biznes. R\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 tylko ocen\u0105 skali korzy\u015bci.<\/p>\n
<\/p>\n
W innej fazie dyskusji na \u0142amach wy\u017cej wspomnianych dziennik\u00f3w zabrali g\u0142os m. in. znany wszystkim George Soros oraz George Gilder, samodzielny pracownik naukowy z Discovery I nstitute w Seattle. Soros napisa\u0142 po prostu: gdyby wlatach czterdziestych Amerykanie stosowali obostrzenia imigracyjne, jakie planuj\u0105 obecnie, George Soros, obecnie obywatel ameryka\u0144ski, zjego rozlicznymi inicjatywami finansowymi ihumanitarnymi, po prostu nie zaistnia\u0142by w \u015bwiecie obrotu kapita\u0142em oraz w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej. U rz\u0119dnik imigracyjny nie wpu\u015bci\u0142by ubogiego ch\u0142opca, w\u0119gierskiego \u017byda, kt\u00f3ry cudem ocala\u0142 z Zag\u0142ady, \u017ale za\u015b czu\u0142 si\u0119 w kastowym spo\u0142ecze\u0144stwie brytyjskim.<\/p>\n
<\/p>\n
Geniusze z zagranicy<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Drugi zautor\u00f3w u\u017cy\u0142 silniejszych s\u0142\u00f3w i skojarze\u0144 w obronie imigrant\u00f3w. Oto synteza artyku\u0142u Gildera:<\/p>\n
<\/p>\n
„Bez imigrant\u00f3w USA nie zaistnia\u0142yby jako mocarstwo \u015bwiatowe. Bez imigrant\u00f3w USA nie zdo\u0142a\u0142yby zaprojektowa\u0107 i wyprodukowa\u0107 skomputeryzowanych rodzaj\u00f3w broni, kt\u00f3re zmusi\u0142y ZSRR do szalonego wy\u015bcigu zbroje\u0144, zako\u0144czonego kapitulacj\u0105. (. .. ) Dzisiaj imigranci s\u0105 nam niezb\u0119dni ju\u017c nie z powod\u00f3w militarnych. Od nap\u0142ywu ludzi z zewn\u0105trz zale\u017cy \u015bwiatowa dominacja ameryka\u0144skiego przemys\u0142u inasza wysoka stopa \u017cyciowa (. .. ) Zeznaj\u0105c ostatnio przed komisj\u0105 Kongresu, Ira Rubenstein, radca prawny firmy Microsoft, o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce zahamowanie nap\u0142ywu imigrant\u00f3w do USA spowodowa\u0142oby 58-procentowy spadek zagranicznych dochod\u00f3w jego firmy (. .. ) Ameryka\u0144skiej m\u0142odzie\u017cy nie chce si\u0119 uczy\u0107 matematyki inauk \u015bcis\u0142ych. Je\u015bli mimo to Ameryka przewodzi \u015bwiatu w dziedzinie techniki, zawdzi\u0119cza to g\u0142\u00f3wnie przedsi\u0119biorczo\u015bci igeniuszowi ludzi, zje\u017cd\u017caj\u0105cych do nas z ca\u0142ego \u015bwiata. Decyzja ograniczaj\u0105ca imigracj\u0119, rozwa\u017cana przez Kongres, podminowuje podstawy ameryka\u0144skiego cudu cywilizacji technicznej”.<\/p>\n
<\/p>\n
W ameryka\u0144skich przepisach imigracyjnych jest klauzula, pozwalaj\u0105ca na szybkie wydanie zgody na wjazd osobom ubiegaj\u0105cym si\u0119 o wiz\u0119 typu H-1 B. Ten typ wizy zarezerwowany jest dla kandydat\u00f3w o najwy\u017cszym poziomie umiej\u0119tno\u015bci wdziedzinach okre\u015blanych przez w\u0142adze USA jako deficytowe. Chodzi g\u0142\u00f3wnie omatematyk\u00f3w iprogramist\u00f3w komputerowych, lecz r\u00f3wnie\u017c o najwy\u017cszej klasy specjalist\u00f3w w innych dziedzinach, zw\u0142aszcza o laureat\u00f3w nagr\u00f3d mi\u0119dzynarodowych. W bie\u017c\u0105cym roku pula wiz tego typu wynios\u0142a sze\u015b\u0107dziesi\u0105t pi\u0119\u0107 tysi\u0119cy izosta\u0142a wyczerpana do ko\u0144ca maja. W dwa miesi\u0105ce p\u00f3\u017aniej, Izba Reprezentant\u00f3w i Senat w wielkim po\u015bpiechu uzgodni\u0142y kompromisow\u0105 poprawk\u0119 do ustawy imigracyjnej. Na mocy poprawki Amerykanie przydzieli\u0142y dodatkowe dwadzie\u015bcia tysi\u0119cy wiz H-1 Bju\u017c do ko\u0144ca wrze\u015bnia, wprzysz\u0142ym roku podnios\u0105 limit do 95 tysi\u0119cy, w 2001 roku za\u015b — do 115 tysi\u0119cy. W ida\u0107, \u017ce istnieje kategoria imigrant\u00f3w, za kt\u00f3rych USA gotowe s\u0105 p\u0142aci\u0107 najwy\u017csz\u0105 cen\u0119. Amerykanie wiedz\u0105, co robi\u0105.<\/p>\n
<\/p>\n
Rok temu ogl\u0105da\u0142em program telewizyjny, po\u015bwi\u0119cony mi\u0119dzy innymi firmie Cypress Semiconductors w Kalifornii. Na dwunastu cz\u0142onk\u00f3w zarz\u0105du, sze\u015bciu pochodzi\u0142o z Azji. Jedna trzecia za\u0142ogi — to imigranci. Na o\u015bmiu ostatnio przyj\u0119tych do pracy, wszyscy s\u0105 niedawnymi imigrantami. Szef firmy, T. J. Rodgers, twierdzi, \u017ce ka\u017cdy pracownik przyj\u0119ty do dzia\u0142u bada\u0144 i rozwoju technicznego stwarza osiem nowych miejsc pracy. Nie ma mowy o zabieraniu pracy rodowitym Amerykanom.<\/p>\n
<\/p>\n
W Indiach, w takich o\u015brodkach uniwersyteckich jak Bombaj, Hajdarabad i Bangalur, istniej\u0105 eksportowe wyl\u0119garnie specjalist\u00f3w komputerowych. Obok nich kwitn\u0105 biura po\u015brednictwa pracy. Po\u015brednik pracuje za pomoc\u0105 telefonu i faksu: zbiera zam\u00f3wienia z p\u00f3\u0142nocnoameryka\u0144skiego rynku pracy i wychwytuje utalentowanych absolwent\u00f3w. Nast\u0119pnie daje rekrutowanemu dwuletni anga\u017c, darmowy bilet powrotny do USA lub Kanady (bilet musi by\u0107 powrotny, w przeciwnym razie ani Amerykanie, ani Kanadyjczycy nie dadz\u0105 wizy) oraz dwuletni\u0105 wiz\u0119 upowa\u017cniaj\u0105c\u0105 do podj\u0119cia pracy w jednym z tych dw\u00f3ch kraj\u00f3w. Prawie nikt zrekrutowanych nie powraca do Indii. W ubieg\u0142ym roku Indie wys\u0142a\u0142y t\u0105 drog\u0105 do Ameryki P\u00f3\u0142nocnej oko\u0142o dwudziestu tysi\u0119cy absolwent\u00f3w. Na prze\u0142omie stulecia ta liczba ma doj\u015b\u0107 do stu tysi\u0119cy.<\/p>\n
<\/p>\n
Nie tylko specjali\u015bci, r\u00f3wnie\u017c nisko kwalifikowani robotnicy, s\u0105 Ameryce potrzebni. Gospodarka Kalifornii wesz\u0142aby w g\u0142\u0119bok\u0105 recesj\u0119 bez corocznego dop\u0142ywu dziesi\u0105tk\u00f3w tysi\u0119cy migrant\u00f3w, przewa\u017cnie nielegalnych, z Meksyku, Gwatemali i Salwadoru. Miejscowi nie chc\u0105 wykonywa\u0107 pracy i przyjmowa\u0107 p\u0142acy, na kt\u00f3re godz\u0105 si\u0119 nielegalni, zatrudniani natychmiast na plantacjach, w manufakturach tekstylnych, restauracjach. Lecz tu dotykamy kategorii migrant\u00f3w, wywo\u0142uj\u0105cych negatywne reakcje w\u015br\u00f3d zachodnich spo\u0142ecze\u0144stw i rz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
Nielegalni i azylanci<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Oceny liczby nielegalnych migrant\u00f3w s\u0105 trudne. Ujawniane bywaj\u0105 (z pewno\u015bci\u0105 nie ca\u0142kowicie) przy okazji kolejnej amnestii, gdy nielegalni wynurzaj\u0105 si\u0119 z podziemia. Liczb\u0119 nielegalnych, corocznie przenikaj\u0105cych do USA, Waszyngton ocenia na kilkaset tysi\u0119cy do miliona. Jednak nikt naprawd\u0119 nie wie, ilu ich przenika przez granic\u0119 meksyka\u0144sk\u0105 — do Kalifornii i Teksasu. Amerykanie rozpocz\u0119li tam budow\u0119 wysokiego muru granicznego. Przerwali budow\u0119 po protestach rz\u0105du meksyka\u0144skiego. Pozostaj\u0105 tysi\u0105ce kilometr\u00f3w p\u0142otu z drutem kolczastym, ca\u0142odobowe patrole helikopter\u00f3w i drogowe z noktowizorami wzd\u0142u\u017c granicznej Rio Grande, roz\u015bwietlanie buszu reflektorami halogenowymi. Lecz schwytani i deportowani Latynosi zbieraj\u0105 si\u0142y i pr\u00f3buj\u0105 szcz\u0119\u015bcia ponownie — a\u017c do skutku. W czasie lipcowej fali upa\u0142\u00f3w, gdy temperatura w Teksasie waha\u0142a si\u0119 od 40 do 45 stopni Celsjusza, teksascy farmerzy dokonywali makabrycznych odkry\u0107. Setki latynoskich uciekinier\u00f3w ko\u0144czy\u0142y ziemsk\u0105 w\u0119dr\u00f3wk\u0119 na wysuszonych plantacjach bawe\u0142ny i pastwiskach. W jednym przypadku znaleziono le\u017c\u0105ce pokotem czterdzie\u015bci dwa cia\u0142a.<\/p>\n
<\/p>\n
Bardziej przedsi\u0119biorczy kandydaci pr\u00f3buj\u0105 dosta\u0107 si\u0119 do USA od p\u00f3\u0142nocy, przez granic\u0119 kanadyjsk\u0105. W ubieg\u0142ym roku Izba Reprezentant\u00f3w przeg\u0142osowa\u0142a ustaw\u0119, nak\u0142adaj\u0105c\u0105 na ka\u017cdego wje\u017cd\u017caj\u0105cego do USA z Kanady obowi\u0105zek wype\u0142nienia drobiazgowej deklaracji. W lipcu bie\u017c\u0105cego roku Senat ustaw\u0119 odrzuci\u0142. Sta\u0142o si\u0119 tak po protestach rz\u0105du kanadyjskiego, lecz g\u0142\u00f3wnie ze wzgl\u0119d\u00f3w praktycznych. W ubieg\u0142ym roku Kanadyjczycy (i nieliczni cudzoziemcy) przekraczali t\u0119 granic\u0119 blisko 120 milion\u00f3w razy. Wprowadzenie nowych przepis\u00f3w w \u017cycie oznacza\u0142oby zakorkowanie granicy.<\/p>\n
<\/p>\n
Oko\u0142o 26 milion\u00f3w mieszka\u0144c\u00f3w USA (blisko jedna dziesi\u0105ta ludno\u015bci) to ludzie urodzeni za granic\u0105 — legalni imigranci. Liczba nielegalnych r\u00f3wnie\u017c idzie w miliony.<\/p>\n
<\/p>\n
Uprawnione jest pytanie: je\u015bli nap\u0142yw imigrant\u00f3w jest — jak wskazywa\u0142em wcze\u015bniej — \u017ar\u00f3d\u0142em bogactwa dla kraj\u00f3w docelowych, dlaczego w\u0142adze USA iinnych kraj\u00f3w tak ostro przeciwstawiaj\u0105 si\u0119 inwazji migrant\u00f3w nielegalnych. Oczywi\u015bcie dlatego, \u017ce — jak twierdz\u0105 Amerykanie — gdyby\u015bmy nie wznosili barier zaporowych, wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludno\u015bci zkraj\u00f3w s\u0142abo rozwini\u0119tych zechcia\u0142aby wjecha\u0107 do Ameryki z ca\u0142ym swym baga\u017cem n\u0119dzy. Wi\u0119c nastawienie proimigracyjne jest jednak bardzo wybi\u00f3rcze. Podania o imigracj\u0119 ocenia si\u0119 obecnie g\u0142\u00f3wnie wed\u0142ug kryteri\u00f3w wykszta\u0142cenia i przydatno\u015bci zawodowej. Coraz mniejsz\u0105 wag\u0119 ma argument o \u0142\u0105czeniu rodzin, coraz wi\u0119ksz\u0105 — wykszta\u0142cenie, m\u0142ody wiek, perspektywa szybkiej adaptacji na rynku pracy.<\/p>\n
<\/p>\n
Coraz rzadziej rz\u0105dy sk\u0142onne s\u0105 te\u017c przyznawa\u0107 wje\u017cd\u017caj\u0105cym status uchod\u017acy politycznego, co \u0142\u0105czy si\u0119 z natychmiastowymi dop\u0142atami ze skarbu: automatyczny przydzia\u0142 zapom\u00f3g, darmowe kursy j\u0119zyka, subwencjonowane mieszkania. Nie humanitaryzm, lecz koszty sta\u0142y za decyzj\u0105 brytyjskiego rz\u0105du z 27 lipca, na mocy kt\u00f3rej trzydziestu tysi\u0105com azylant\u00f3w hurtem przyznano prawo do sta\u0142ego pobytu, jednocze\u015bnie wycofuj\u0105c si\u0119 zudzielania zapom\u00f3g pieni\u0119\u017cnych dla oczekuj\u0105cych na przyznanie tego prawa. Bywa\u0142o, \u017ce azylant czeka\u0142 na decyzj\u0119 do o\u015bmiu lat. Zapomogi dla azylant\u00f3w kosztowa\u0142y rz\u0105d brytyjski czterysta milion\u00f3w funt\u00f3w rocznie.<\/p>\n
<\/p>\n
W Europie jest ostrzej<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Co pi\u0105ty mieszkaniec Szwajcarii jest imigrantem. WNiemczech — co jedenasty, we Francji — co pi\u0119tnasty. W Brukseli — co dwudziesty mieszkaniec jest Polakiem lub Polk\u0105. Wed\u0142ug londy\u0144skiego tygodnika „Economist”, w Europie Zachodniej jest ju\u017c ponad pi\u0119\u0107 milion\u00f3w nielegalnych migrant\u00f3w. O sytuacji we W\u0142oszech \u015bwiadcz\u0105 lipcowe bitwy mi\u0119dzy policj\u0105 i p\u00f3\u0142nocnoafryka\u0144skimi przybyszami, zaludniaj\u0105cymi wyspy Lampedusa i Pantelleria, po\u0142o\u017cone blisko wybrze\u017ca Tunezji. Nie\u0142atwo jest pozby\u0107 si\u0119 zdesperowanych przybysz\u00f3w, uciekaj\u0105cych przed n\u0119dz\u0105.<\/p>\n
<\/p>\n
Azylant\u00f3w, czyli uciekaj\u0105cych przed wojn\u0105 lub prze\u015bladowaniami, wed\u0142ug prawa mi\u0119dzynarodowego, pozbywa\u0107 si\u0119 nie wolno. Je\u015bli jednak wtrakcie ucieczki zaczepili oni cho\u0107 na chwil\u0119 okraj, uwa\u017cany za bezpieczny, wolno ich do\u0144 deportowa\u0107.<\/p>\n
<\/p>\n
Z powy\u017cszej mozaiki przyk\u0142ad\u00f3w z Ameryki P\u00f3\u0142nocnej i Europy Zachodniej mo\u017cna wyci\u0105gn\u0105\u0107 wnioski:<\/p>\n
<\/p>\n
1. Najkosztowniejsz\u0105 dla kraju docelowego kategori\u0105 imigrant\u00f3w s\u0105 azylanci;<\/p>\n
<\/p>\n
2. Najk\u0142opotliwsz\u0105, najbardziej kryminogenn\u0105 — migranci nielegalni; 3. Korzystn\u0105, w d\u0142u\u017cszym terminie, kategori\u0105 jest imigracja legalna, kwalifikowana pod wzgl\u0119dem wieku i przydatno\u015bci zawodowej;<\/p>\n
<\/p>\n
4. Prawdziw\u0105 \u017cy\u0142\u0105 z\u0142ota dla kraju docelowego s\u0105 imigranci mieszcz\u0105cy si\u0119 w kryteriach ameryka\u0144skiej wizy H-1 B. Obraz by\u0142by wzgl\u0119dnie przejrzysty i m\u00f3g\u0142by odnosi\u0107 si\u0119 do przysz\u0142o\u015bci Polski, cz\u0142onka UE i NATO, gdyby nie komplikowa\u0142y go r\u00f3\u017cnice w dw\u00f3ch innych sprawach.<\/p>\n
<\/p>\n
Filozofia pa\u0144stwa<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Stany Zjednoczone i Kanada zosta\u0142y zbudowane przez imigrant\u00f3w. M\u00f3wi si\u0119 o tym oficjalnie, za\u015b przychylne — lub przychylnie oboj\u0119tne — nastawienie do przybysz\u00f3w jest na trwa\u0142e zakodowane w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej. Nikt nie zadaje pyta\u0144: sk\u0105d i po co\u015b przyjecha\u0142, co chcesz tu robi\u0107? Wiadomo: przyjecha\u0142, bo tu mu b\u0119dzie lepiej, zchwil\u0105 otrzymania pozwolenia na pobyt staje si\u0119 Amerykaninem (Kanadyjczykiem) , b\u0119dzie si\u0119 dorabia\u0142 i kszta\u0142ci\u0142 dzieci. Nikogo nie obchodzi, jakim j\u0119zykiem m\u00f3wi na ulicy iwdomu. Dziecko urodzone w USA lub w Kanadzie, ma automatycznie prawo do obywatelstwa USA lub Kanady (to samo dotyczy Francji) .<\/p>\n
<\/p>\n
W Europie, poza Francj\u0105, jest inaczej. Mo\u017cna zosta\u0107 obywatelem brytyjskim, nie mo\u017cna zosta\u0107 Anglikiem lub Szkotem. W Niemczech mo\u017cna mieszka\u0107 ilegalnie pracowa\u0107 w drugim i trzecim pokoleniu, nie mo\u017cna zosta\u0107 Niemcem, je\u015bli Niemcem nie by\u0142 przynajmniej kt\u00f3ry\u015b z prapradziadk\u00f3w. Trudno za\u015b otrzyma\u0107 niemieckie obywatelstwo, je\u015bli nie jest si\u0119 Niemcem. Natomiast we Francji panuje doktryna asymilacyjna — pa\u0144stwo wymaga, aby imigrant po otrzymaniu obywatelstwa sta\u0142 si\u0119 Francuzem. Jean-Claude Barreau, doradca ds. imigracji w poprzednim rz\u0105dzie, mawia\u0142: „Gdy kto\u015b imigruje do Francji, zmienia nie tylko kraj pobytu, lecz r\u00f3wnie\u017c sw\u0105 histori\u0119 — jego przodkami staj\u0105 si\u0119 Gallowie”.<\/p>\n
<\/p>\n
Nie wszyscy rodowici Francuzi akceptuj\u0105 t\u0119 doktryn\u0119. Wed\u0142ug bada\u0144 „Eurobarometru” sprzed roku, ponad 46 proc. Francuz\u00f3w przyznaje si\u0119 do ” pogl\u0105d\u00f3w ca\u0142kowicie lub cz\u0119\u015bciowo rasistowskich (ksenofobicznych) „. W Belgii samodeklaruj\u0105cych si\u0119 rasist\u00f3w jest jeszcze wi\u0119cej — 55 proc. , w Niemczech — 33 proc. , w Wielkiej Brytanii — 32 proc. , we W\u0142oszech — 30 proc. W Portugalii, wychowanej na luzotropikalnej doktrynie braterstwa z r\u00f3\u017cnokolorowymi obywatelami z kolonii — tylko 16 proc.<\/p>\n
<\/p>\n
Jak jest w Polsce<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Skala wielu kraj\u00f3w tu wymienionych, ich wagi gospodarczej i problem\u00f3w z imigracj\u0105, mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 niepor\u00f3wnywalna z polsk\u0105 skal\u0105. Prosz\u0119 odnie\u015b\u0107 si\u0119 do zastrze\u017cenia z pocz\u0105tku artyku\u0142u, dotycz\u0105cego niepor\u00f3wnywalno\u015bci Polski do USA i Kanady. Lecz wywa\u017cmy proporcje europejskie.<\/p>\n
<\/p>\n
Niekt\u00f3rzy twierdz\u0105, \u017ce w skali Europy \u015arodkowowschodniej Polska nie wa\u017cy mniej, ni\u017c wa\u017c\u0105 Niemcy w Europie Zachodniej. Wy\u0142\u0105czaj\u0105c z rachunku na pewien czas (oby jak najkr\u00f3tszy) Ukrain\u0119, kt\u00f3ra wci\u0105\u017c jeszcze walczy o sw\u00f3j kszta\u0142t spo\u0142eczny ipolityczny, Polska dysponuje najwi\u0119kszym potencja\u0142em ludno\u015bci, terytorium, gospodarki, bogactw naturalnych, przede wszystkim za\u015b — dynamiki na przysz\u0142o\u015b\u0107. Jest na t\u0119 dynamik\u0119 wiele dowod\u00f3w, lecz nie tu miejsce na dygresje. Przede wszystkim jednak wa\u017cy na nasz\u0105 korzy\u015b\u0107 perspektywa historycznego sojuszu w\u0142a\u015bnie z Ukrain\u0105 — korzystna z perspektywy obu naszych kraj\u00f3w i bardzo oczekiwana przez Zach\u00f3d.<\/p>\n
<\/p>\n
Na prze\u0142omie tysi\u0105clecia, sojusz to nie tylko wsp\u00f3lne manewry lub wsp\u00f3lny polsko-ukrai\u0144ski batalion, lecz sojusz gospodarek, wzajemne przenikanie kultur, nade wszystko inne za\u015b — kontakty ludzi. \u015awiadome s\u0105 tego obydwa rz\u0105dy. Na poziomie spo\u0142ecze\u0144stw krzykliwy szowinizm antyukrai\u0144ski w Polsce schodzi ju\u017c na margines, szowinizm antypolski za\u015b na Ukrainie Zachodniej (w pozosta\u0142ej Ukrainie nigdy wyra\u017anie si\u0119 on nie zaznacza\u0142) zmierza, miejmy nadziej\u0119, w tym samym kierunku. Przysz\u0142y sojusz polsko-ukrai\u0144ski, niezb\u0119dny dla obu trze\u017awo my\u015bl\u0105cych partner\u00f3w, mo\u017ce kiedy\u015b by\u0107 oceniony przez histori\u0119 na r\u00f3wni z sojuszem francusko-niemieckim na Zachodzie. Polska staje si\u0119 wielk\u0105 szans\u0105 dla Ukrainy — jej pomostem do Europy. Zaczynaj\u0105 to rozumie\u0107 sami Ukrai\u0144cy. I dlatego g\u0142\u00f3wnie o Polsce i Ukrainie b\u0119dzie dalej mowa. Powr\u00f3\u0107my jednak do sprawy imigrant\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
Upraszczaj\u0105c spraw\u0119, mo\u017cna by powiedzie\u0107, i\u017c od czas\u00f3w Kazimierza Wielkiego (\u017bydzi) oraz ostatnich Jagiellon\u00f3w („Olendry”, sprowadzani do osuszania b\u0142ot) Polska nie ma tradycji imigracji planowej i zorganizowanej. Po ostatniej wojnie mieli\u015bmy repatriant\u00f3w — nie za\u015b imigrant\u00f3w. Ksenofobia, podejrzliwo\u015b\u0107 w stosunku do obcych, mo\u017ce wi\u0119c by\u0107 traktowana jako naturalna konsekwencja braku do\u015bwiadczenia historycznego.<\/p>\n
<\/p>\n
By\u0142oby to du\u017ce uproszczenie. Rzeczpospolita Obojga Narod\u00f3w — od czasu sp\u00f3\u017anionej Ugody Hadziackiej z 1658 roku winna by\u0107 nazywana Rzeczpospolit\u0105 Trojga Narod\u00f3w — by\u0142a krajem ogromnym i par excellence wielokulturowym. Okresami do\u015bwiadcza\u0142a migracji wewn\u0119trznych. Bywa\u0142o fizyczne przemieszczanie si\u0119 ludzi: w wiekach szesnastym i wczesnym siedemnastym masy ch\u0142opstwa porzuca\u0142y zachodnie wojew\u00f3dztwa w Koronie, uciekaj\u0105c przed pa\u0144szczyzn\u0105, batogiem, a nawet stryczkiem — na Ukrain\u0119, gdzie Ostrogscy, Zas\u0142awscy, Wi\u015bniowieccy i Koniecpolscy nie zadawali g\u0142upich pyta\u0144, lecz dawali „wol\u0119” i ziemi\u0119 pod karczunek. Kt\u00f3\u017c obliczy, ile polskiego \u017cywio\u0142u wsi\u0105k\u0142o w\u00f3wczas w ruskie podglebie ipomog\u0142o rozbudowa\u0107 dynamiczny \u017cywio\u0142 Kozaczyzny? Wiadomo, \u017ce sejmy uchwala\u0142y prawa, wymierzone przeciw uciekinierom (czy dzi\u015b nazwaliby\u015bmy ich azylantami? ), a nawet ich nowym panom. Wiadomo te\u017c, \u017ce prawa te by\u0142y nieskuteczne. Nie mo\u017cna powstrzyma\u0107 \u017cywio\u0142u, gdy nap\u00f3r staje si\u0119 przemo\u017cny.<\/p>\n
<\/p>\n
W obrazie polskich migracji elementem wa\u017cniejszym ni\u017c ucieczki bywa\u0142y fale akulturacji, trwaj\u0105ce a\u017c po wiek dziewi\u0119tnasty, mimo rozbior\u00f3w i okupacji. Atrakcyjno\u015b\u0107 polskiej kultury powodowa\u0142a, i\u017c akulturacja dzia\u0142a\u0142a zwykle w sensie polonizacji — polonizowali si\u0119 Niemcy i \u017bydzi, Litwini i Rusini. Bywa\u0142y te\u017c przypadki odwrotne. Zamiast wdawa\u0107 si\u0119 wteoretyczne rozwa\u017cania, pos\u0142u\u017cmy si\u0119 przyk\u0142adami.<\/p>\n
<\/p>\n
Czy metropolita halicki i arcybiskup lwowski Ko\u015bcio\u0142a greckokatolickiego, wielka posta\u0107 pierwszej po\u0142owy stulecia, by\u0142 Polakiem i nazywa\u0142 si\u0119 — jak mu dano na katolickim chrzcie — Roman Szeptycki, czy by\u0142 Rusinem (Ukrai\u0144cem) inazywa\u0142 si\u0119 Andrij Szepty\u0107kyj? Oczywi\u015bcie, to drugie. Przyjmuj\u0105c, za specjalnym pozwoleniem papieskim, \u015bwi\u0119cenia w klasztorze Ojc\u00f3w Bazylian\u00f3w sta\u0142 si\u0119 Ukrai\u0144cem. To, \u017ce matka jego by\u0142a Fredr\u00f3wna z domu, \u017ce za m\u0142odu m\u00f3wi\u0142 niemal wy\u0142\u0105cznie po polsku, nie przeszkadza. Po prostu w owych czasach, na tamtych terenach, zmieniaj\u0105c religi\u0119, zmienia\u0142o si\u0119 narodowo\u015b\u0107. Oczywi\u015bcie, po pierwszej wojnie by\u0142 on obywatelem polskim, podobnie jak jego m\u0142odszy brat, genera\u0142 Wojsk Polskich, Stanis\u0142aw Szeptycki, kt\u00f3ry pozosta\u0142 Polakiem.<\/p>\n
<\/p>\n
Kim by\u0142 Maurycy Mochnacki, ta ikona polsko\u015bci? Oczywi\u015bcie Polakiem. Lecz zerknijmy do S\u0142ownika Biograficznego. Ojciec Maurycego, Bazyli, by\u0142 prawnikiem, dziadek Jan Chryzostom — wyk\u0142adowc\u0105 w Instytucie dla Paroch\u00f3w Unickich. Mochnaccy pochodzili, wed\u0142ug s\u0142ownika, „z ruskiej rodziny mieszcza\u0144skiej”. Byli te\u017c inni Mochnaccy: ojcem Klemensa, polskiego dzia\u0142acza patriotyczno-rewolucyjnego z 1848 roku, urodzonego wpowiecie sanockim, by\u0142 Eljasz, ksi\u0105dz greckokatolicki. A kt\u00f3ry\u017c zwykszta\u0142conych Galicjan nie zna historycznej postaci Miko\u0142aja Zyblikiewicza, cz\u0142owieka, kt\u00f3ry uratowa\u0142 od ruiny Sukiennice? Prezydent Krakowa w latach 1874–1881, nast\u0119pnie marsza\u0142ek krajowy Sejmu Galicyjskiego, syn rusi\u0144skiego ku\u015bnierza spod Sambora, do ko\u0144ca \u017cycia mawia\u0142 z dum\u0105 „gente Ruthenus, natione Polonus sum”. By\u0142 pe\u0142noprawnym Polako-Rusinem inikt w\u00f3wczas brwi nie zmarszczy\u0142. Czy dzisiaj polski obywatel — Ukrainiec m\u00f3g\u0142by by\u0107 prezydentem Krakowa? Pewno tak, cho\u0107 niejeden marszczy\u0142by brwi. Chodzi o to, by w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci polskie brwi przesta\u0142y si\u0119 marszczy\u0107. W tym kierunku idzie Europa i poci\u0105ga za sob\u0105 Polsk\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n
Prawo wyboru<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
W domu znajomej rodziny w Warszawie pozna\u0142em Jur\u0119. Barczysty trzydziestolatek by\u0142 in\u017cynierem elektronikiem i Ukrai\u0144cem. Znalaz\u0142 przy owej rodzinie prac\u0119 jako szofer, ochroniarz, ogrodnik i”z\u0142ota r\u0105czka”. Nie wypada\u0142o pyta\u0107, czy Jura pracowa\u0142 w Polsce legalnie. Po trzech latach kupi\u0142 u\u017cywany niemiecki samoch\u00f3d i wr\u00f3ci\u0142 na Ukrain\u0119, by za reszt\u0119 oszcz\u0119dno\u015bci za\u0142o\u017cy\u0107 interes. M\u00f3wi\u0142 ju\u017c po polsku, czyta\u0142 polskie gazety, ogl\u0105da\u0142 polsk\u0105 telewizj\u0119, nasi\u0105kn\u0105\u0142 polsko\u015bci\u0105. Domy\u015blno\u015bci czytelnik\u00f3w pozostawiam odpowied\u017a na pytanie: z kim Jura zechce robi\u0107 interesy i jaki kraj cz\u0119sto odwiedza\u0107, je\u015bli mu si\u0119 powiedzie? Bogatsze od Polski kraje wydaj\u0105 miliony na Alliance Francaise, Goethe Institut, British Council, by osi\u0105gn\u0105\u0107 to, co w przypadku Jury Polska osi\u0105gn\u0119\u0142a za darmo.<\/p>\n
<\/p>\n
Mi\u0119dzynarodowa Konfederacja Wolnych Zwi\u0105zk\u00f3w Zawodowych (CISL) na pocz\u0105tku sierpnia poda\u0142a liczby: jest na \u015bwiecie na legalnych papierach oko\u0142o stu milion\u00f3w imigrant\u00f3w; ich liczba przyrasta co roku o sze\u015b\u0107 milion\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
Polska jest u progu cz\u0142onkostwa w Unii Europejskiej, jedn\u0105 nog\u0105 za\u015b w NATO. Te kluby d\u017centelmen\u00f3w b\u0119d\u0105 od nas oczekiwa\u0142y podj\u0119cia proporcjonalnego do naszych mo\u017cliwo\u015bci udzia\u0142u w przyjmowaniu fal imigracyjnych. Czas pomy\u015ble\u0107, kogo wolimy: czy Cejlo\u0144czyk\u00f3w, Afga\u0144czyk\u00f3w i „afga\u0144c\u00f3w” ze Wsp\u00f3lnoty Niepodleg\u0142ych Pa\u0144stw, czy Ukrai\u0144c\u00f3w i Bia\u0142orusin\u00f3w, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 dobija\u0107 si\u0119 do polskich bram. Polska b\u0119dzie mia\u0142a prawo wybiera\u0107, je\u015bli ju\u017c teraz zacznie tworzy\u0107 sp\u00f3jn\u0105 i zgodn\u0105 z mi\u0119dzynarodowym prawem polityk\u0119 imigracyjn\u0105. Oczywi\u015bcie, bezwzgl\u0119dnym pierwsze\u0144stwem przy wpuszczaniu do kraju powinny cieszy\u0107 si\u0119 dawne polskie rodziny, zagubione w historii i w bezkresnych przestrzeniach Kazachstanu i innych republik. Lecz ci dawni rodacy, nawet nie m\u00f3wi\u0105cy ju\u017c po polsku, nie b\u0119d\u0105 imigrantami, lecz repatriantami, i nie onich tu mowa. Po to, by unikn\u0105\u0107 zalewu migracj\u0105 nielegaln\u0105, trzeba b\u0119dzie uchyli\u0107 bram dla imigrant\u00f3w legalnych i przyjmowa\u0107 ludzi spe\u0142niaj\u0105cych okre\u015blone przez Polsk\u0119 warunki. Chodzi zw\u0142aszcza oodpowied\u017a na pytanie: czy kandydat ijego rodzina rokuj\u0105 nadziej\u0119 na wzgl\u0119dnie szybk\u0105 akulturacj\u0119 w polskim spo\u0142ecze\u0144stwie (oczywi\u015bcie, przy zachowaniu swej starej kultury) . Wi\u0119kszo\u015b\u0107 rozwini\u0119tych kraj\u00f3w opiera sw\u0105 polityk\u0119 imigracyjn\u0105 na za\u0142o\u017ceniu, i\u017c ludno\u015b\u0107 dwukulturowa jest bogatsza duchowo i sprawniejsza zawodowo od jednokulturowej. O tym, aby uda\u0142o si\u0119 zatrzasn\u0105\u0107 polskie bramy na wschodniej granicy tak, jak to sobie niekt\u00f3rzy wyobra\u017caj\u0105, mowy nie ma.<\/p>\n
<\/p>\n
Do\u015bwiadczenie Rzeczpospolitej<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Ustawa o cudzoziemcach, obowi\u0105zuj\u0105ca od 1 stycznia br. , przyczyni\u0142a si\u0119 do ograniczenia nap\u0142ywu handlarzy bazarowych, sama w sobie nie zast\u0105pi jednak polityki imigracyjnej, kt\u00f3ra ju\u017c wkr\u00f3tce oka\u017ce si\u0119 niezb\u0119dna. Streszcz\u0119 cz\u0119\u015b\u0107 tekstu recenzji z ksi\u0105\u017cki Samuela Huntingtona o zderzeniu cywilizacji. Tekst ukaza\u0142 si\u0119 w”Plusie Minusie” ponad p\u00f3\u0142tora roku temu:<\/p>\n
<\/p>\n
Huntington opublikowa\u0142 map\u0119 Europy, na kt\u00f3rej grub\u0105 krech\u0105 odgraniczy\u0142 zasi\u0119g cywilizacji \u0142aci\u0144skiej Zachodu od prawos\u0142awnej Wschodu. Oto po zachodniej, czyli „naszej” stronie grubej linii znalaz\u0142y si\u0119 kraje i regiony, niegdy\u015b b\u0119d\u0105ce cz\u0119\u015bci\u0105 szlacheckiej Rzeczypospolitej: p\u00f3\u0142nocne Inflanty (dzi\u015b Estonia) , Kurlandia i by\u0142e polskie Inflanty (dzi\u015b \u0141otwa) , Auksztota i \u017bmud\u017a (dzi\u015b Litwa) . Dalej linia biegnie przez Baranowicze i Pi\u0144sk na Bia\u0142orusi, przez \u0141uck i Iwano-Frankiwsk (Stanis\u0142aw\u00f3w) na Ukrainie i przekracza Gorgany w Karpatach. To nie jest aluzja do mo\u017cliwo\u015bci przesuwania granic. Jest to obiektywne stwierdzenie, \u017ce wschodnia granica Polski pozostanie porowata, poniewa\u017c ludno\u015b\u0107 po obu jej stronach umie porozumiewa\u0107 si\u0119 w tym samym b\u0105d\u017a podobnym j\u0119zyku, chodzi do takich samych lub podobnych ko\u015bcio\u0142\u00f3w, zawiera ma\u0142\u017ce\u0144stwa iprzelicza transakcje w tej samej walucie, kt\u00f3r\u0105 coraz cz\u0119\u015bciej staje si\u0119 polski z\u0142oty. Gdy przybli\u017cy si\u0119 termin wej\u015bcia Polski do ekskluzywnych klub\u00f3w Zachodu, t\u0142ok na tej granicy zrobi si\u0119 ogromny, za\u015b w miar\u0119 wzrostu zamo\u017cno\u015bci Polski wzrastaj\u0105ca liczba przybysz\u00f3w b\u0119dzie pr\u00f3bowa\u0142a osiedla\u0107 si\u0119 nad Wis\u0142\u0105, zamiast — jak dotychczas — traktowa\u0107 Polsk\u0119 jako tranzytowy korytarz do Niemiec.<\/p>\n
<\/p>\n
Nieliczne, krzykliwe grupy w Polsce mog\u0105 podnie\u015b\u0107 lament, \u017ce oto Ukrai\u0144cy b\u0119d\u0105 zabiera\u0107 nam piastowsk\u0105 ziemi\u0119, \u017ce grozi nam „ukrainizacja” b\u0105d\u017a zgo\u0142a „rusyfikacja”. Na zarzut o zaborze ziemi mo\u017cna odpowiedzie\u0107 s\u0142owami ministra Bronis\u0142awa Geremka w odpowiedzi na pretensje niemieckich wygna\u0144c\u00f3w do polskiej ziemi: „jest to po prostu \u015bmieszne”. W zwi\u0105zku z innymi pretensjami mo\u017cna odes\u0142a\u0107 ewentualnych zaniepokojonych do rozmowy z prof. dr. Jerzym K\u0142oczowskim oraz do jego przem\u00f3wienia w Akademii Mohyla\u0144skiej w Kijowie (obydwa teksty w”Plusie Minusie” nr 27, 4–5 lipca br. ). Profesor m\u00f3wi w nim o „do\u015bwiadczeniu Rzeczypospolitej, uj\u0119tym w kompromisie Unii Lubelskiej 1569 roku, jako jednym znajbardziej trwa\u0142ych i ciekawych do\u015bwiadcze\u0144 integracyjnych dawnej Europy”. Krytyk\u00f3w tego do\u015bwiadczenia ze strony ukrai\u0144skiej (w przysz\u0142o\u015bci zapewne te\u017c bia\u0142oruskiej — \u0141ukaszenka nie jest wieczny) , trzeba zapewni\u0107, \u017ce Polska nie ma zamiaru wskrzesza\u0107 dawnych form federacji i polskiej dominacji i \u017ce nie o\u017caden Kulturkampf tu chodzi. To jest wykluczone — ukrai\u0144scy lwowiacy i kijowianie mog\u0105 by\u0107 spokojni. To oni sami — wswoim czasie ika\u017cdy na sw\u00f3j spos\u00f3b — b\u0119d\u0105 chcieli zapozna\u0107 si\u0119 z polskim modelem kulturowej koegzystencji.<\/p>\n
<\/p>\n
Lecz czy Polacy b\u0119d\u0105 gotowi przyj\u0105\u0107 ich przychylnie?<\/p>\n
<\/p>\n
Nie przesadzajmy z rasizmem<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
Zachodnie media wyrobi\u0142y Polakom opini\u0119 rasist\u00f3w i ksenofob\u00f3w. Ten wizerunek ulega poprawie od chwili wyboru papie\u017ca Polaka oraz narodzin „Solidarno\u015bci”. Uderzmy si\u0119 jednak w piersi: wprawdzie Polak nie wysysa rasizmu zmlekiem matki, jednak ksenofobia ma w Polsce star\u0105 tradycj\u0119.<\/p>\n
<\/p>\n
Prof. dr Janusz Tazbir wywodzi jej pocz\u0105tek od katastrofy najazdu szwedzkiego. Za\u0142ama\u0142a si\u0119 w\u00f3wczas filozofia rzeczypospolitej szlacheckiej, uwa\u017canej przez \u00f3wczesn\u0105 klas\u0119 polityczn\u0105 za najlepsze pa\u0144stwo na \u015bwiecie. Ignoruj\u0105c fakt, i\u017c pod sztandary szwedzkiego lutera\u0144skiego kr\u00f3la przesz\u0142y w\u00f3wczas rzesze polskiej katolickiej szlachty (w\u0142\u0105cznie z przysz\u0142ym hetmanem i kr\u00f3lem Janem Sobieskim) , klasa polityczna obci\u0105\u017cy\u0142a win\u0105 za katastrof\u0119 „obcych”. Rozwa\u017cano mo\u017cliwo\u015b\u0107 wygnania z Polski \u017byd\u00f3w i luteran\u00f3w, sko\u0144czy\u0142o si\u0119 w 1658 roku na arianach. Od tego czasu niekt\u00f3rzy (podkre\u015blmy — niekt\u00f3rzy! ) Polacy nauczyli si\u0119 obci\u0105\u017ca\u0107 „obcych” win\u0105 za wi\u0119kszo\u015b\u0107 k\u0142opot\u00f3w narodowych.<\/p>\n
<\/p>\n
Jak z baga\u017cem ksenofobii zmie\u015bcimy si\u0119 w Unii Europejskiej? Jak planowa\u0107 polityk\u0119 imigracyjn\u0105, kt\u00f3ra b\u0119dzie wkr\u00f3tce niezb\u0119dna?<\/p>\n
<\/p>\n
S\u0105dz\u0105c z przytoczonych wcze\u015bniej danych Polacy nie s\u0105 gorsi od Francuz\u00f3w i Belg\u00f3w, stanowi\u0105cych wszak podobno „zdrowy trzon” Unii. Tak wi\u0119c nie przesadzajmy zrasizmem iksenofobi\u0105 Polak\u00f3w. W Polsce s\u0105 jeszcze pok\u0142ady ignorancji; zaradzi\u0107 na ni\u0105 mo\u017ce intensywna edukacja spo\u0142ecze\u0144stwa w szkole iwtelewizji. Dok\u0142adnie taka, jak\u0105 Kanadyjczycy prowadz\u0105 wswym kraju od p\u00f3\u0142wiecza. Kanada uwa\u017cana jest dzi\u015b za najprzychylniejszy przybyszom kraj na \u015bwiecie. Nie zawsze tak by\u0142o.<\/p>\n
<\/p>\n
Jedna swo\u0142ocz<\/b><\/p>\n
<\/p>\n
W latach trzydziestych przy wej\u015bciach do niekt\u00f3rych park\u00f3w w Toronto widnia\u0142y napisy: „\u017bydom i psom wst\u0119p wzbroniony”. Zachowa\u0142y si\u0119 fotografie. Johnny Lombardi, toronto\u0144ski impresario w\u0142oskiego pochodzenia, pisze we wspomnieniach, i\u017c latem 1933 roku wybra\u0142 si\u0119 na pla\u017c\u0119 nad jeziorem Ontario. Barczysty stra\u017cnik zagrodzi\u0142 mu drog\u0119 przy wej\u015bciu, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce \u017byd\u00f3w nie wpuszcza. Johnny by\u0142 niski i czarniawy. Na uwag\u0119, i\u017c ma do czynienia z W\u0142ochem, stra\u017cnik odszczekn\u0105\u0142: Jedna swo\u0142ocz! (Same stuff) .<\/p>\n
A jak bywa\u0142o w Polsce? Moja babka by\u0142a \u015bwiadkiem w 1914 roku, jak rosyjski st\u00f3jkowy odprawia\u0142 od bramy Parku Saskiego w Warszawie (w\u00f3wczas jeszcze otoczonego parkanem) dw\u00f3ch \u017byd\u00f3w w cha\u0142atach. \u017bydzi byli wpuszczani jedynie w „europejskich” ubiorach. Zapami\u0119ta\u0142em, \u017ce babka – Polka i katoliczka – bynajmniej nie dziwi\u0142a si\u0119 zakazowi, uwa\u017ca\u0142a go za cz\u0119\u015b\u0107 naturalnego porz\u0105dku \u015bwiata. Niedawno, gdy stary \u017byd – chyba rabin – w cha\u0142acie i szerokim kapeluszu wchodzi\u0142 do pewnego wa\u017cnego urz\u0119du w Warszawie, urz\u0119dnicy pospiesznie podstawiali krzes\u0142o, aby sobie spocz\u0105\u0142. Sam widzia\u0142em. Jeste\u015bmy ju\u017c innym spo\u0142ecze\u0144stwem, za\u015b od poziomu edukacji w szkole i w mediach oraz od m\u0105dro\u015bci i sp\u00f3jno\u015bci przysz\u0142ej polityki imigracyjnej (powtarzam – tego nie unikniemy!) zale\u017ce\u0107 b\u0119dzie, jak szybko Zach\u00f3d zacznie wreszcie por\u00f3wnywa\u0107 Polsk\u0119 z Kanad\u0105, zamiast – jak to nies\u0142usznie czasem jeszcze czyni – z Ciemnogrodem.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
IMIGRANCI Bez nich Stany Zjednoczone nie sta\u0142yby si\u0119 \u015bwiatowym mocarstwem Bram nie zatrza\u015bniemy JERZY JASTRZ\u0119BOWSKI Do ko\u0144ca roku co trzeci mieszkaniec ponadczteromilionowej metropolii Toronto b\u0119dzie zalicza\u0142 si\u0119 do grup etnicznych, taktownie okre\u015blanych jako „widoczne mniejszo\u015bci”. M\u00f3wi\u0105c mniej grzecznie — „kolorowych i sko\u015bnookich”. Poza setkami tysi\u0119cy przybysz\u00f3w z Hongkongu, Chin, Korei, Wietnamu, […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[2],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87"}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=87"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":88,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/87\/revisions\/88"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=87"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=87"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.jerzyjastrzebowski.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=87"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}